چشمه گیلاس مشهد یکی از چشمههای بزرگ و تاریخی استان خراسان رضوی است. این چشمه در روستای چشمه گیلاس و در محدوده شهرستان چناران قرار دارد. در ادامه این مطلب از زدفلای همراه ما باشید.
اطلاعات ضروری و مهم
| عنوان | اطلاعات |
| نام | چشمه گیلاس مشهد |
| نام تاریخی | چشمه گلسب |
| موقعیت | روستای چشمه گیلاس |
| فاصله تا چناران | ۲۵ کیلومتر |
| فاصله تا مشهد | ۴۸ کیلومتر شمال غرب |
| بخش اداری | دهستان بیزکی، بخش گلبهار |
| مسیر دسترسی | جاده مشهد – قوچان |
| ارتفاع از سطح دریا | ۱۰۱۰ متر |
| عمق چشمه | ۴ تا ۵ متر |
| آبدهی | ۲۳۰ لیتر در ثانیه |
| نوع چشمه | آهکی |
| وضعیت آبدهی | دائمی |
چشمه گیلاس مشهد کجاست؟
چشمه گیلاس مشهد در روستای چشمه گیلاس واقع شده است. این روستا در ۲۵ کیلومتری چناران و ۴۸ کیلومتری شمال غرب شهر مشهد قرار دارد.
دسترسی از طریق جاده مشهد – قوچان انجام میشود. روستا از توابع دهستان بیزکی در بخش گلبهار است.
مشخصات هیدرولوژیکی چشمه گیلاس مشهد
چشمه گیلاس مشهد در ارتفاع ۱۰۱۰ متری از سطح دریا قرار دارد. عمق آن بین ۴ تا ۵ متر است.
میزان آبدهی چشمه ۲۳۰ لیتر در ثانیه ثبت شده است. این چشمه از نوع آهکی است و آب آن سختی بالاتری نسبت به سایر چشمههای اطراف مشهد دارد.
به دلیل موقعیت جغرافیایی و اختلاف سطح دو جلگه توس و مشهد، این چشمه همواره دارای آب بوده و تاکنون خشک نشده است.
پیشینه تاریخی چشمه گیلاس مشهد
در متون تاریخی از این چشمه با نام «چشمه گلسب» یاد شده است. روایتهایی درباره مرگ یزدگرد، پدر بهرام گور، در کنار این چشمه نقل شده است.
شواهد تاریخی نشان میدهد آب این چشمه از شهر توس عبور میکرده است. تلاش برای انتقال آب به توس در دوره فردوسی مطرح بوده و در دورههای بعد ادامه یافته است.
آب چشمه گیلاس همان آبی است که از میان شهر مشهد عبور میکرد. انتقال آن ابتدا توسط امیر علیشیر نوائی آغاز شد و بین سالهای ۱۰۱۶ تا ۱۰۲۳ هجری قمری در دوره شاه عباس صفوی تکمیل شد.
این آب از خیابانهای شهر عبور میکرد و از میان صحن عتیق حرم امام رضا(ع) نیز میگذشت.
ویژگیهای طبیعی و گردشگری
آب دائمی چشمه باعث شکلگیری حوضچههای کوچک در اطراف آن شده است. این حوضچهها برای شنا و آبتنی استفاده میشوند.
در نزدیکی چشمه، محدودهای به نام چمن قهقهه قرار دارد. در این محدوده قلعهای با چهار دروازه وجود دارد. ساختار خشتهای قلعه نشاندهنده قدمت تاریخی منطقه است.
وضعیت فعلی چشمه گیلاس مشهد
در حال حاضر آب چشمه گیلاس در شهر مشهد جاری نیست. بهرهبرداری از منابع زیرزمینی، انتقال آب دشت چناران به مشهد و کاهش بارندگی از عوامل تأثیرگذار بر وضعیت این منبع بودهاند.
چشمه گیلاس مشهد همچنان به عنوان یکی از چشمههای مهم و شناختهشده منطقه مطرح است.
جمعبندی
چشمه گیلاس مشهد در ۴۸ کیلومتری شمال غرب مشهد و ۲۵ کیلومتری چناران قرار دارد. این چشمه آهکی با عمق ۴ تا ۵ متر و آبدهی ۲۳۰ لیتر در ثانیه، در ارتفاع ۱۰۱۰ متری واقع شده است. پیشینه تاریخی آن به دورههای مختلف از جمله صفویه بازمیگردد و نقش مهمی در تأمین آب توس و مشهد داشته است.
دیدگاهتان را بنویسید