آب‌انبار شش‌بادگیر یزد؛ تنها آب‌انبار شش‌بادگیرِ ایران + آدرس و بازدید

آب‌انبار شش‌بادگیر یزد یکی از شاهکارهای مهندسیِ آبِ کویری و از منحصربه‌فردترین آب‌انبارهای ایرانه؛ تنها آب‌انباری که شش تا بادگیر داره. این بادگیرها هوای خزینه‌ی آب رو جریان می‌دادن و آب رو خنک و سالم نگه می‌داشتن؛ نمونه‌ای درخشان از نبوغِ مردمِ یزد در مدیریت آب. تو این مطلب از زدفلای کامل می‌ریم سراغش؛ از مهندسیِ کویری و معماری تا آدرس، بازدید و نکته‌های کاربردی.

اطلاعات ضروری و مهم

موقعیت روی نقشه و مسیریابی

موقعیتِ دقیقِ آب‌انبار شش‌بادگیر یزد روی نقشه؛ با یه کلیک می‌تونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.

آب‌انبار شش‌بادگیر کجاست و چطوری بریم؟

آب‌انبار شش‌بادگیر در خیابان دهم فروردین و محله‌ی تلِ یزد قرار داره. دسترسی باهاش راحته و بازدیدش کوتاهه؛ می‌تونی با گشت تو شهر ترکیبش کنی.

چرا شش بادگیر؟

آب‌انبارها در یزد، آبِ قنات‌ها رو در یه خزینه‌ی بزرگِ زیرزمینی ذخیره می‌کردن. این آب‌انبار با شش تا بادگیرِ هشت‌ضلعی (که با توجه به جهتِ باد ساخته شدن)، هوا رو توی خزینه به جریان می‌انداخت و آب رو خنک و سالم نگه می‌داشت؛ همین شش بادگیر، این بنا رو در ایران بی‌نظیر کرده.

معماریِ آب‌انبار

بنا از چهار بخش تشکیل شده: خزینه (مخزن آب)، گنبدِ بزرگِ روی خزینه، پاشیر (محل برداشتِ آب از پایین) و بادگیرها. سادگی و کارآمدیِ این معماری، نمونه‌ی درخشانی از معماریِ پایدارِ کویریه.

بهترین زمان بازدید

پاییز تا بهار که هوای یزد معتدله، بهترین فصله. بازدید کوتاهه و هر زمانِ روز می‌شه دیدش. خوبه با جاذبه‌های نزدیک ترکیبش کنی.

بادگیر چگونه هوای مخزن را جابه‌جا می‌کرد؟

باد از دهانه‌ی رو به جریان وارد و هوای گرم یا مرطوب از کانال‌های دیگر خارج می‌شد. شب‌های خنک و جرم حرارتی مخزن هم کمک می‌کردن. اگر باد نباشه، اثر سامانه کمتره؛ پس توضیح «همیشه خنک» دقیق نیست. ورود پرنده، گردوغبار و رطوبت هم باید کنترل می‌شد و همین موضوع نگهداری بادگیر رو به کاری دائمی تبدیل می‌کرد.

چند تا نکته‌ی کاربردی

• به شش بادگیر و کارکردِ خنک‌کننده‌شون دقت کن.
• بازدید کوتاهه؛ کنار جاذبه‌های دیگه برنامه‌ریزی کن.
• به پاشیر و خزینه‌ی پایین سر بزن.
• بازدید رایگانه.

۲۰۰۰ متر مکعب آب و بادگیرهای ۱۰ متری

ظرفیتِ خزینه‌ی این آب‌انبار حدودِ ۲۰۰۰ مترمکعب آبه؛ ارتفاعِ خودِ خزینه به ۶٫۱۲ متر و ارتفاعِ بادگیرهای بالای بنا به حدودِ ۱۰ متر می‌رسه. یه نکته‌ی تاریخیِ کم‌تر گفته‌شده اینه که سه تا از این شش بادگیر، بادگیرهای اصلی و اولیه‌ی بنا بودن و سه بادگیرِ دیگه بعدها در مرمت‌ها به بنا اضافه شدن. سفارش‌دهنده‌ی آب‌انبار حاج محمدحسنِ خیّر، فرزندِ نورالله یزدی، در دوره‌ی قاجار (حدودِ ۱۸۰ سال پیش) بود و بنا در ۴ فروردینِ ۱۳۵۷ با شماره‌ی ۱۶۰۰ در فهرستِ آثار ملیِ ایران ثبت شد.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 4.0.