آرامگاه شیخ بهایی در حرم رضوی؛ مدفنِ دانشمندِ بزرگِ صفوی + آدرس و بازدید

شیخ بهایی فقط یه عالمِ دینی نبود؛ مهندس، ریاضی‌دان و معمارِ نابغه‌ای بود که هنوز بعضی از کارهاش معماها و شگفتیِ تاریخِ علمِ ایران‌اند. این‌که چنین آدمی پیکرش رو کنارِ حرمِ امام رضا (ع) امانت گذاشته، خودش یه داستانه. تو این مطلب از زدفلای می‌ریم سراغش.

اطلاعات ضروری و مهم

آرامگاه شیخ بهایی کجاست و چطوری بریم؟

آرامگاه شیخ بهایی در داخلِ حرم مطهر رضوی و در رواقِ دارالحفاظ (ضلع شمالیِ صحن امام خمینی) قرار داره. دسترسی باهاش از داخل حرم راحته و بازدیدش رایگانه. پوشش کاملِ محترمانه الزامیه.

شیخ بهایی کی بود؟

شیخ بهاءالدین محمد عاملی، معروف به شیخ بهایی، یکی از بزرگ‌ترین دانشمندانِ دوره‌ی صفوی بود؛ فقیه، ریاضی‌دان، منجم، معمار، مهندس و شاعر. او در طراحیِ بناها و سیستم‌های آبرسانی (مثل تقسیمِ آبِ زاینده‌رود) نقش داشت و آثار علمیِ زیادی نوشت. به وصیتِ خودش، در جوارِ امام رضا (ع) دفن شد.

رواقِ دارالحفاظ

آرامگاه در رواقِ دارالحفاظ (حدود ۱۰۲ مترمربع) قرار داره که با آینه‌کاری و کتیبه‌های خوش‌نویسی‌شده‌ی زیبا تزیین شده. فضای معنوی و هنریِ این رواق، بازدید رو خاطره‌انگیز می‌کنه.

بهترین زمان بازدید

هر زمانِ سال می‌شه بازدید کرد. چون داخلِ حرمه، پوشش کاملِ محترمانه (و چادر برای خانم‌ها) الزامیه. بازدید رو با زیارتِ حرم ترکیب کن.

چند تا نکته‌ی کاربردی

• به آینه‌کاریِ رواقِ دارالحفاظ دقت کن.
• پوشش کاملِ محترمانه الزامیه (داخل حرمه).
• درباره‌ی نبوغِ علمیِ شیخ بهایی بخون.
• بازدید رایگانه.

عالمِ صفوی، وزیرِ شاه عباس و دفن در صحنِ امام خمینیِ حرمِ رضوی

این مزار به یکی از مهم‌ترین عالمان و دانشمندانِ دوره‌ی صفویه اختصاص داره: «بهاءالدین محمد بن حسین عاملی»، معروف به «شیخ بهایی». این شخصیت در قرنِ دهم و یازدهمِ هجری زندگی می‌کرد و در زمانِ شاه عباسِ صفوی، علاوه بر مقامِ علمی، نقشِ وزارت هم در دستگاهِ سلطنت بر عهده داشت — یعنی ترکیبی نادر از عالمِ دینی، ریاضی‌دان، معمار، شاعر و سیاست‌مدار بود. آرامگاهش در صحنِ امام خمینیِ حرمِ مطهرِ رضوی قرار داره — مزاری سنگی با پوششِ شیشه‌ای، بعد از رواقِ وسیعِ امام خمینی. این که شیخ بهایی در نزدیکیِ امام رضا(ع) دفن شده، نشونه‌ی جایگاهِ ویژه‌ی این عالم در دستگاهِ تشیع و دربارِ صفوی بوده. نکته‌ی کاربردیِ مهمی که برای زائرِ آرامگاه باید بدونی: دسترسی به این مزار از طریقِ زیرگذرِ حرم در بلوار امام رضا یا از داخلِ حرم از مسیرِ صحنِ امام خمینی فراهمه — یعنی به‌صورتِ بازدیدِ مجزا نمی‌ری، بلکه ضمنِ زیارتِ حرم انجامش می‌دی.

نابغه‌ای که در مشهد آرام گرفت

بهاءالدین محمد عاملی، معروف به شیخ بهایی، در سالِ ۹۵۳ق در بعلبکِ لبنان به دنیا اومد و در کودکی همراهِ پدرش به ایران مهاجرت کرد. او در یک‌جا حکیم، عارف، فقیه، ادیب، ریاضی‌دان و مهندس بود؛ ترکیبی که کمتر کسی در تاریخ داشته.

شگفتی‌های مهندسیِ شیخ بهایی

چند کارِ او هنوز هم حیرت‌انگیزن: طرحِ دقیقِ تقسیمِ آبِ زاینده‌رود که با محاسبه‌ی بارش و شیب، به اختلافِ چندساله‌ی مردمِ اصفهان بر سرِ آب پایان داد؛ گرمابه‌ای که می‌گویند با یک شمع گرم می‌شد؛ و بنیادِ مسجد و مدرسه‌ی چهارباغ روی زمینِ سست با شیوه‌ای مهندسی. همین نبوغ، نامش رو در تاریخِ علم جاودانه کرده.

چرا آرامگاهش در مشهد است؟

شیخ بهایی در سالِ ۱۰۳۱ق در اصفهان درگذشت، ولی بنا به وصیتِ خودش پیکرش به مشهد و کنارِ حرمِ امام رضا (ع) — در رواقِ دارالحفاظ — منتقل و دفن شد؛ نشانه‌ی ارادتِ این دانشمندِ بزرگ به امامِ هشتم.

پرسش‌های متداول

آرامگاه شیخ بهایی کجاست؟

در مشهد، داخلِ حرمِ مطهرِ رضوی، رواقِ دارالحفاظ (ضلعِ شمالیِ صحنِ انقلاب).

قبرِ شیخ بهایی در کدام شهر است؟

در مشهد؛ هرچند شیخ بهایی در اصفهان درگذشت (سالِ ۱۰۳۱ قمری)، بنا به وصیتِ خودش پیکرش به مشهد و کنارِ حرمِ امام رضا (ع) منتقل و همان‌جا دفن شد.

بازدید از آرامگاه شیخ بهایی چطور است؟

داخلِ مجموعه‌ی حرم است و بازدید رایگان؛ با رعایتِ آدابِ حرم.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 3.0.

آخرین به‌روزرسانی: خرداد ۱۴۰۵