ارگ راین کرمان؛ دومین بنای خشتیِ بزرگ ایران + آدرس، فاصله و بازدید
ارگ راین یکی از باشکوهترین بناهای خشتیِ ایران و دومین ارگِ خشتیِ بزرگ بعد از ارگ بمه؛ یه شهرِ کوچکِ کاملاً خشتی با حصارِ بلند، برجها، محلهها، مسجد و بناهای حکومتی که قرنها مرکز زندگی و دفاع بوده. خوشبختانه ارگ راین برخلاف بم سالم مونده و یه تصویرِ زنده از معماریِ کویری بهدست میده. تو این مطلب از زدفلای کامل میریم سراغش؛ از معماری و تاریخچه تا آدرس، فاصله و نکات.
اطلاعات ضروری و مهم
| عنوان | اطلاعات |
|---|---|
| نام | ارگ راین |
| آدرس | استان کرمان، شهر راین، خیابان امام |
| فاصله از کرمان | حدود ۱۰۵ کیلومتر (جنوبغرب) |
| اهمیت | دومین بنای خشتیِ بزرگِ ایران بعد از ارگ بم |
| قدمت | ریشههای کهن (احتمالاً ساسانی)، رونق در دورههای اسلامی |
| بخشها | حصار و برجها، محلهها، مسجد، بخش حکومتی |
| ساعت بازدید | حدود ۹ تا ۱۹ |
| ورودی | بلیتدار |
موقعیت روی نقشه و مسیریابی
موقعیتِ دقیقِ ارگ راین کرمان روی نقشه؛ با یه کلیک میتونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.
ارگ راین کجاست و چطوری بریم؟
ارگ راین در شهر راین و حدود ۱۰۵ کیلومتریِ جنوبغربِ کرمان قرار داره. دسترسی باهاش با ماشین راحته و چون کمی از کرمان دوره، بهتره یه نصفروز براش وقت بذاری.
دومین ارگِ خشتیِ ایران
ارگ راین بعد از ارگ بم، بزرگترین بنای خشتیِ ایرانه. این ارگ یه شهرِ کوچکِ محصور بود؛ یعنی پشتِ دیوارهای بلندش، محلههای مسکونی، بازار، مسجد و بخشِ حکومتی قرار داشت و مردم اونجا زندگی میکردن. خوشبختانه برخلاف ارگ بم که در زلزلهی ۱۳۸۲ ویران شد، ارگ راین سالم مونده.
معماریِ خشتی
تمامِ بنا از خشت و گِل ساخته شده؛ از حصار و برجهای دیدهبانی تا خونهها و بناهای حکومتی. قدمتِ ریشههای ارگ احتمالاً به دوران ساسانی میرسه و در دورههای اسلامی رونق داشته. قدم زدن لای کوچههای خشتیش، مثل سفر به گذشتهست.
بهترین زمان بازدید
پاییز تا بهار که هوای منطقه معتدله، بهترین فصله. صبح و عصر برای نور خوب و فرار از گرما مناسبن. ساعت بازدید حدود ۹ تا ۱۹ ست.
«دومین بنای خشتی» با چه معیاری؟
رتبه به مساحت، پیوستگی و تعریف ارگ بستگی داره و پس از آسیبهای بناهای دیگر هم ممکنه تغییر کنه. راین یکی از بزرگترین ارگهای خشتی باقیمانده است؛ ارزشش رو به رتبهی مطلق محدود نکن.
ارگ و شهر درون دیوار
فضاهای حکومتی، مسکونی، بازار، انبار و خدمات در یک مجموعهی دفاعی کنار هم بودن. هر اتاق رو خانه یا اصطبل قطعی ننام؛ نقشه و راهنما برای تشخیص کاربری لازماند.
خشت چگونه دوام میآورد؟
پوشش کاهگل و تعمیر دورهای، آب رو از بدنه دور میکنه. رها کردن نگهداری باعث فرسایش سریع میشه. باران، قدم و بالا رفتن از دیوار کوتاه آسیب جدی میزنن.
ارگ راین و ارگ بم
شباهت مصالح و سازمان دفاعی وجود داره، اما تاریخ، مقیاس و جزئیات متفاوتاند. راین رو نسخهی کوچک بم ننام و اطلاعات بازسازی بم رو به اون منتقل نکن.
مسیر داخل ارگ
کف ناهموار، پله و سایهی کم داره. نقشه بگیر، آب و کلاه داشته باش و برای سالمند مسیر کوتاهتر انتخاب کن. وارد اتاق بسته یا دیوار مرمتی نشو.
عکاسی
نور مایل بافت خشت رو بهتر میکنه. روی بام و لبهی بدون حفاظ نایست و برای پانوراما از مسیر مجاز استفاده کن. پهپاد مجوز میخواد.
زمان پیشنهادی
دو تا سه ساعت برای ارگ زمان بده. بهار و پاییز مناسبترند، اما بارندگی میتونه مسیر رو ببنده. ساعت و عملیات مرمت رو پیشاپیش بررسی کن.
محلههای درون ارگ چگونه جدا میشدند؟
دروازه، گذر و دیوار داخلی سطحهای دسترسی رو کنترل میکردن و بخش حاکمنشین نسبت به عامه جایگاه متفاوتی داشت. این جدایی رو در مسیر ورودی تا بلندترین بخش دنبال کن. هر دیوار داخلی الزاماً دفاع نظامی نبود؛ محرمیت، کنترل کالا و سازمان زندگی هم نقش داشت. نقشهی فعلی ممکنه بخشهای ازبینرفته رو با خط فرضی نشان بده که باید از بقایای واقعی جدا دیده بشه.
چند تا نکتهی کاربردی
- یه نصفروز وقت بذار چون از کرمان دوره.
- کفش راحت بپوش؛ محوطه بزرگه.
- کلاه و آب همراهت باشه؛ محوطه آفتابگیره.
- ورودی بلیتداره؛ ساعت تا ۱۹.
۲۲ هزار متر بنا، حصارِ ۱۰ متری و حریمِ ۴۴ هزار متری
مقیاسِ ارگ راین در عددها روشن میشه: خودِ بنا حدودِ ۲۲ هزار مترمربع و حریمِ پیرامونش ۴۴ هزار مترمربعه. این مجموعه بهسبکِ معماریِ ساسانی بنا شده و حصارِ بیرونیاش به ارتفاعِ ۱۰ متر دور تا دور آن کشیده شده و چندین برجِ دیدهبانی روی خودِ این حصار قرار گرفته. اولین اشارهی متونِ تاریخی به این ارگ به قرنِ نخستِ هجری برمیگرده، ولی کاوشهای باستانشناسی قدمتِ هستهی اولیه رو به دورهی ساسانی برمیگردونن. ارگ راین در صدِ کیلومتریِ جنوبشرقِ شهرِ کرمان قرار داره.
اعتبار تصویر شاخص: ویکیمدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 3.0.
هتلهای پیشنهادی کرمان
مقالههای مرتبط
جاهای دیدنی کرمان
باغ موزه هرندی کرمان؛ خانهی قاجاری با موزهی باستانشناسی و سازهای سنتی
باغ موزه هرندی کرمان در خیابان شهید بهشتی، خانهی زیبای قاجاری در دلِ یک باغ که دو موزه (باستانشناسی و سازهای سنتیِ موسیقی) رو در خودش جا داده؛ بلیتدار. از موزهها و باغ تا آدرس و نکات.
جاهای دیدنی کرمان
موزه هنرهای معاصر صنعتی کرمان؛ دومین گنجینهی هنرِ معاصرِ ایران
موزه هنرهای معاصر صنعتی کرمان در خیابان شریعتی، گنجینهای از حدودِ ۱۲۰۰ اثرِ هنری (با آثاری از رودن، هنری مور و کاندینسکی) که دومین گنجینهی هنرِ معاصرِ ایران بعد از تهرانه؛ ساعت ۹ تا ۱۳:۳۰، بلیتدار. از گنجینه و معماری تا آدرس و نکات.
جاهای دیدنی کرمان
مسجد ملک کرمان (مسجد امام)؛ مسجدِ هزارسالهی سلجوقی
مسجد ملک کرمان (مسجد امام)، یکی از قدیمیترین و کهنترین مساجدِ کرمان با قدمتی حدودِ هزار سال و ریشه در دورهی سلجوقی؛ ورود رایگان. از تاریخچه و معماری تا آدرس و نکات.