خانه پیشه‌وران مشهد؛ خانه‌ی تاریخی و موزه‌ی مردم‌شناسی + آدرس، ساعت بازدید و نکات

خانه پیشه‌وران یکی از خانه‌های قاجاریِ بافتِ کهنِ مشهده که حالا به موزه‌ای از فرهنگ و مشاغلِ قدیمیِ مردم تبدیل شده. تو این مطلب از زدفلای می‌ریم سراغِ تاریخچه و معماریِ این خانه و این‌که چرا در دلِ محله‌ی ارگ ارزشِ دیدن داره.

اطلاعات ضروری و مهم

موقعیت روی نقشه و مسیریابی

موقعیتِ دقیقِ خانه پیشه‌وران مشهد روی نقشه؛ با یه کلیک می‌تونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.

خانه پیشه‌وران کجاست و چطوری بریم؟

خانه پیشه‌وران در خیابان آخوند خراسانی (کوچه‌ی سه‌شهید)، نزدیکِ حرم رضویِ مشهد قرار داره. دسترسی باهاش پیاده راحته و می‌تونی بازدیدش رو با حرم و خانه‌های تاریخیِ نزدیک ترکیب کنی.

خانه‌ای تاریخی

این خونه از اواخر دوره‌ی قاجار و اوایل پهلوی اوله. مثل خونه‌های سنتیِ اون دوره، حیاطِ مرکزی و اتاق‌هایی دور تا دورش داره و چند بار مرمت شده.

موزه‌ی پیشه‌ها

چیزی که این خونه رو خاص می‌کنه، موزه‌ی مردم‌شناسیشه که به مشاغل و پیشه‌های سنتیِ قدیم اختصاص داره؛ با مجسمه‌ها و ابزارِ واقعی، صحنه‌های کارِ پیشه‌ورانِ قدیم (مثل آهنگر، مسگر، نمدمال و...) رو بازسازی کرده. برای آشنایی با زندگیِ کاریِ مردمِ قدیم جالبه.

بهترین زمان بازدید

بهار و پاییز که هوای مشهد معتدله، بهترین فصله. ساعت بازدید حدود ۹ تا ۱۷ ست. صبح‌ها معمولاً خلوت‌تره.

چند تا نکته‌ی کاربردی

• به بازسازیِ صحنه‌های مشاغلِ سنتی دقت کن.
• بازدید رو با حرم و خانه‌های تاریخیِ نزدیک ترکیب کن.
• صبح‌ها خلوت‌تره.
• ورودی بلیت‌داره.

اواخرِ قاجار در محله‌ی «ارگِ صفوی»، دو بخشِ تابستان و زمستانی، و کاربریِ کافه‌ی امروزی

قدمتِ خانه‌ی پیشه‌وران به‌دلیلِ نبودِ کتیبه و مستنداتِ ساخت، دقیقاً مشخص نیست، اما با توجه به مستنداتِ شفاهی، زمانِ ساختش به دهه‌ی اولِ قرنِ ۱۴ — یعنی اواخرِ قاجار و اوایلِ پهلویِ اول — نسبت داده می‌شه. نکته‌ی تاریخیِ کم‌ترشنیده درباره‌ی محله‌اش اینه که محله‌ی «ده‌دی»ِ امروزی، که این خانه در اون قرار داره، پیش‌تر به نامِ «ارگ» شناخته می‌شد — یه قلعه‌ی متعلق به دوره‌ی صفویه که حکومتی‌های سرشناس و نظامی‌های بلندرتبه در اون زندگی می‌کردن. این یعنی این محل تاریخی‌اش به دوره‌ای فراتر از قاجار برمی‌گرده. خودِ خانه به دو بخش تقسیم می‌شه: «بخشِ زمستانی» و «بخشِ تابستانی» — یه تقسیم‌بندیِ کاربردیِ هوشمندانه‌ی معماریِ سنّتیِ ایرانی. اگه در طقسِ گرمِ بدونِ هر گونه وسیله‌ی تبریدی واردِ بخشِ تابستانی بشی، فوراً سرما رو حس می‌کنی. در حالِ حاضر این بنا بعد از ۸۰ سال کاربریِ مسکونی، به‌عنوانِ «کافه‌ی حوالی» فعاله — یعنی می‌تونی در فضای قاجاری چای و قهوه میل کنی.

خانه‌ای از دلِ دوره‌ی قاجار

خانه پیشه‌وران در محله‌ی ارگِ مشهد و خیابان آخوند خراسانی قرار داره و قدمتش به اواخرِ قاجار و اوایلِ پهلوی می‌رسه. این خانه در اصل متعلق به غلام‌حسین پیشه‌ور بود و چند بار مرمت و بازسازی شده.

معماریِ سنتیِ خانه

عناصرِ معماریِ خانه نمونه‌ی خوبی از خانه‌های سنتیِ مشهده: طاق‌های آجریِ قوسی، درها و پنجره‌های چوبیِ کنده‌کاری‌شده، سقفِ چوبی و کاشی‌کاریِ ظریف. حیاطِ مرکزی و اتاق‌های دورِ آن، الگوی کلاسیکِ خانه‌های ایرانی رو نشون می‌دن.

موزه‌ی فرهنگ و مشاغلِ مردم

بعد از مرمت، خانه به موزه‌ی مردم‌شناسی با تمرکز بر مشاغل و فرهنگِ مردم تبدیل شد؛ جایی که می‌تونی با سبکِ زندگی و کسب‌وکارهای قدیمیِ مشهد در یک دوره‌ی تاریخی آشنا شی.

نزدیکِ این‌جا چه ببینیم؟

چون خانه در بافتِ کهنِ نزدیکِ حرمه، می‌تونی بازدیدش رو با حرمِ مطهر، بازار رضا و خانه‌های تاریخیِ دیگه‌ای مثلِ داروغه و توکلی ترکیب کنی و یه خانه‌گردیِ تاریخیِ کامل داشته باشی. صبح‌ها که بافت خلوت‌تره برای بازدید و عکاسی بهتره.

پرسش‌های متداول

خانه پیشه‌وران مشهد کجاست؟

در محله‌ی ارگ، خیابان آخوند خراسانی ۵، کوچه‌ی سه‌شهید.

خانه پیشه‌وران چیست؟

یک خانه‌ی تاریخیِ قاجاری (متعلق به غلام‌حسین پیشه‌ور) با آجرکاری، درها و پنجره‌های چوبی و کاشی‌کاری که مرمت و به موزه‌ی فرهنگِ مردم تبدیل شده است.

ساعتِ بازدید چیست؟

حدودِ ۹ تا ۱۷.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 3.0.

آخرین به‌روزرسانی: خرداد ۱۴۰۵