رفتن به محتوا
جاهای دیدنی شیراز

باغ دلگشا شیراز؛ یکی از کهن‌ترین باغ‌های ایرانی + آدرس، ساعت بازدید و نکات

باغ دلگشا شیراز؛ یکی از کهن‌ترین باغ‌های ایرانی + آدرس، ساعت بازدید و نکات

باغ دلگشا یکی از کهن‌ترین باغ‌های ایرانی و از زیباترین باغ‌های شیرازه؛ باغی با قدمتی که به دوره‌های پیش از اسلام (ساسانی) منسوبه، با عمارتِ کلاه‌فرنگی، آبنما، درختانِ نارنج و سروهای بلند. این باغ نزدیکِ سعدیه‌ست و فضای آروم و دل‌نشینی داره. تو این مطلب از زدفلای کامل می‌ریم سراغش؛ از باغ و عمارت تا آدرس، ساعت بازدید و نکات.

اطلاعات ضروری و مهم

عنواناطلاعات
نامباغ دلگشا
آدرسشیراز، محله‌ی سعدیه، بلوار بوستان، خیابان نارنجستان
قدمتاز کهن‌ترین باغ‌های ایرانی (ریشه‌های منسوب به ساسانی)
ویژگی شاخصعمارتِ کلاه‌فرنگی، آبنما، درختانِ نارنج و سرو
موقعیتحدود ۵۰۰ متری سعدیه (۸ تا ۱۰ دقیقه پیاده)
ساعت بازدیدنیمه‌ی اول سال ۸ تا ۲۳، نیمه‌ی دوم ۸ تا ۲۲
ورودیبلیت‌دار
بهترین زماناواخر زمستان تا اوایل خرداد (شکوفه‌ی نارنج)

موقعیت روی نقشه و مسیریابی

موقعیتِ دقیقِ باغ دلگشا شیراز روی نقشه؛ با یه کلیک می‌تونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.

باغ دلگشا کجاست و چطوری بریم؟

باغ دلگشا در محله‌ی سعدیه، بلوار بوستانِ شیراز قرار داره و فقط حدود ۵۰۰ متر (۸ تا ۱۰ دقیقه پیاده) با سعدیه فاصله داره. پس بهترین کار اینه که بازدیدش رو با سعدیه ترکیب کنی.

یکی از کهن‌ترین باغ‌های ایرانی

باغ دلگشا یکی از قدیمی‌ترین باغ‌های ایرانه و ریشه‌اش به دوره‌های کهن (و حتی منسوب به ساسانی) برمی‌گرده. این باغ قرن‌ها مایه‌ی الهامِ شاعرانی مثل سعدی و حافظ بوده و اسمش (دل‌گشا = گشاینده‌ی دل) خودش گویای حال‌وهواشه.

باغ و عمارت

باغ طرحِ کلاسیکِ ایرانی داره؛ با عمارتِ کلاه‌فرنگی، آبنمای طولانی، درختانِ نارنج (که بهارها شکوفه می‌دن) و سروهای بلند. قدم زدن لای این باغ، به‌خصوص فصلِ شکوفه‌ی نارنج، فوق‌العاده‌ست.

بهترین زمان بازدید

اواخر زمستان تا اوایل خرداد که درختانِ نارنج شکوفه دادن و باغ پر عطره، بهترین فصله. عصرها برای قدم زدن مناسبن.

دلگشا را در پیوند با سعدیه ببین

باغ نزدیک آرامگاه سعدیه و در مسیر آب قنات‌های قدیمی قرار داره. این نزدیکی فقط جغرافیایی نیست و به شکل‌گیری باغ‌های این بخش شیراز کمک کرده. برنامه‌ی دو مقصد را با ساعت بلیت و زمان پیاده‌روی جدا تنظیم کن.

کوشک سه‌طبقه

عمارت مرکزی با تالار، ایوان و تزیینات دوره‌های متأخر شناخته می‌شه. عبارت «الهام از ساسانی» را به معنی ساسانی‌بودن بنا ندان. فرم فعلی حاصل ساخت و مرمت در دوره‌های بعد، به‌ویژه زندیه و قاجاره.

اولین نشانه‌های رادیو

در روایت‌های محلی از پخش رادیو در عمارت یاد می‌شه، اما جزئیات و «اولین» بودن را باید با منبع دقیق سنجید. اگر وسیله یا سندی نمایش داده شده، برچسبش را بخون و داستان شفاهی را قطعی بازنشر نکن.

بهارنارنج فصلیه

عطر شکوفه معمولاً در بهار تجربه می‌شه و مقدارش با آب‌وهوا تغییر می‌کنه. تابستان سایه و زمستان ساختار باغ جذابیت جدا دارن. برای شکوفه شاخه را تکان نده و گل نچین.

مسیر آب

جوی‌ها و حوض، محور باغ و خنکی فضا را می‌سازن. جریان امروز ممکنه دائم یا هم‌اندازه‌ی گذشته نباشه. وارد آب نشو و کودک را کنار لبه‌ی لغزنده تنها نذار.

موزه یا فضای داخلی

فعال‌بودن نمایشگاه داخل کوشک می‌تونه تغییر کنه. بلیت باغ را تضمین دسترسی به همه‌ی طبقات ندان و پیش از بالا رفتن درباره‌ی مسیر و پله‌ها سؤال کن. کوله را به دیوار و ویترین نزن.

زمان پیشنهادی

برای باغ و کوشک حدود یک تا یک‌ونیم ساعت کافی است. همراه سعدیه نیم‌روز زمان بذار و در گرم‌ترین ساعت تابستان میان دو مقصد استراحت کن. ساعت فصلی را همان روز بررسی کن.

حفاظت

روی چمن و ریشه میان‌بُر نزن، به درخت یادگاری نکن و سه‌پایه را در مسیر نذار. عکاسی حرفه‌ای هماهنگی می‌خواد. زباله و خوراک باقی‌مانده را از باغ خارج کن.

چند تا نکته‌ی کاربردی

  • بازدید رو با سعدیه ترکیب کن (نزدیکه).
  • بهار برای شکوفه و عطرِ نارنج بهترینه.
  • به عمارتِ کلاه‌فرنگی و آبنما دقت کن.
  • ورودی بلیت‌داره؛ ساعت فصلیه.

عمارتِ سه طبقه/دو طبقه به سبکِ کاخ‌های ساسانیِ بیشاپور و ثبتِ ۱۳۸۱

سابقه‌ی آبادانیِ باغ دلگشا به دورانِ پیش از اسلام و ساسانیان برمی‌گرده، و در دوره‌ی صفویه هم به‌عنوانِ یکی از باغ‌های مهمِ تفریحیِ شیراز شناخته می‌شد — حضورش در عکس‌های گردشگرانِ اروپایی از اون دوره هم ثبت شده. اما کوشکِ مرکزیِ امروزی به دوره‌ی زندیه برمی‌گرده. نکته‌ی معماریِ منحصربه‌فرد، طراحیِ متفاوتِ این کوشک در دو سمته: در بخشِ جنوبی سه طبقه‌ست و در بخشِ شمالی دو طبقه — یه راه‌حلِ هوشمندانه برای استفاده از توپوگرافیِ زمین. پلانِ کوشک به سبکِ کاخ‌های ساسانیِ بیشاپوره: یه تالارِ مرکزی با چهار شاه‌نشین. داخلِ کوشک با دیوارهای آینه‌کاری، نقاشی‌های رنگِ روغن، سقف‌های چوبی و گچ‌بریِ گل و بته تزیین شده. در باغ علاوه بر درختانِ نارنج، سرو، گردو، کاج، نخل و جودا هم کاشته شده. این باغ در سالِ ۱۳۸۱ با شماره‌ی ۹۱۲ در فهرستِ آثارِ ملیِ ایران به ثبت رسید.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 3.0.

هتل‌های پیشنهادی شیراز

همه ←

مقاله‌های مرتبط

همه ←