باغ نارنجستان قوام شیراز؛ عمارتِ اعیانیِ قاجار با آینهکاری + آدرس، ساعت بازدید و نکات
باغ نارنجستان قوام یکی از زیباترین خانه-باغهای اعیانیِ شیراز و نمونهی درخشانِ معماریِ دورهی قاجاره؛ عمارتی که خاندان قوام ساختن، با تالارِ آینهکاری، نقاشیهای سقفی، کاشیکاری و حیاطی پر از درختِ نارنج و آبنما. تو این مطلب از زدفلای کامل میریم سراغش؛ از عمارت و باغ و تزیینات تا آدرس، ساعت بازدید و نکات.
اطلاعات ضروری و مهم
| عنوان | اطلاعات |
|---|---|
| نام | باغ نارنجستان قوام |
| آدرس | شیراز، خیابان لطفعلیخان زند، نرسیده به فلکهی غدیر |
| دورهی ساخت | دورهی قاجار (زمان ناصرالدینشاه) |
| بانی | خاندان قوام (علیمحمدخان قوام) |
| ویژگی شاخص | تالارِ آینهکاری، نقاشی سقفی، کاشیکاری، حیاطِ نارنج |
| راز نام | وفورِ درختانِ نارنج در حیاط |
| ساعت بازدید | حدود ۸ تا ۲۰ |
| ورودی | بلیتدار |
موقعیت روی نقشه و مسیریابی
موقعیتِ دقیقِ باغ نارنجستان قوام شیراز روی نقشه؛ با یه کلیک میتونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.
نارنجستان قوام کجاست و چطوری بریم؟
باغ نارنجستان قوام در خیابان لطفعلیخان زندِ شیراز، در بافتِ تاریخیِ شهر قرار داره. دسترسی باهاش پیاده راحته و چون خانهی زینتالملکِ قوام درست کنارشه، میتونی هر دو رو با هم ببینی.
عمارتِ خاندان قوام
این عمارت رو خاندان قوام (از خانوادههای سرشناسِ شیراز) در دورهی قاجار و زمان ناصرالدینشاه ساختن. بهخاطر درختانِ نارنجِ فراوانِ حیاطش، «نارنجستان» نام گرفته. اینجا بخشِ بیرونیِ مجموعهی خانهی قوام بود (محل پذیرایی از مهمانها).
تزییناتِ خیرهکننده
تالارِ اصلیِ عمارت پر از آینهکاری، نقاشیهای سقفی، کاشیکاری و گچبریِ ظریفه. ترکیبِ این هنرها با حیاطِ پر از نارنج و آبنما، فضای فوقالعادهای ساخته که از زیباترین نمونههای خانههای اعیانیِ قاجاره.
بهترین زمان بازدید
اواخر زمستان تا اوایل خرداد که درختانِ نارنج شکوفه دادن، بهترین فصله. صبح و عصر برای نور خوب و عکاسی از تالار مناسبن.
بیرونی و اندرونی مجموعه قوام
نارنجستان بخش تشریفاتی و بیرونی مجموعه بود و خانه زینتالملک نقش اندرونی داشت. ارتباط این دو از راه زیرزمینی، سازمان یک خانهی اعیانی قاجاری را روشن میکنه. دسترسی امروز گذر را قطعی ندان و وارد بخش بسته نشو.
تالار آینه را از چند زاویه ببین
آینهکاری، نقاشی سقف، گچبری و شیشههای رنگی همزمان کار میکنن. ابتدا ترکیب کلی و بعد جزئیات را نگاه کن. فلاش بازتاب تند میسازه و لازم نیست؛ به دیوار و قاب تکیه نده.
نقاشیهای اروپایی و ایرانی
در سقف و دیوار میشه اثر مواجههی هنر قاجار با تصاویر اروپایی را دید. لباس، منظره، پرسپکتیو و قاببندی را مقایسه کن. وجود عنصر اروپایی به معنی اروپاییبودن کل معماری نیست.
ارسی و نور
نور رنگی فقط در مسجد نصیرالملک دیده نمیشه؛ ارسیهای خانه هم رنگ و حریم میسازن. جهت آفتاب و فصل روی شدت اثر دارن. جلوی پنجره برای عکس طولانی نایست و به شیشهی قدیمی تجهیزات نچسبون.
باغ نارنج
عطر شکوفه بهارنارنج فصلیه و نباید در تمام سال انتظارش را داشت. میوه، گل یا برگ نچین و روی ریشه نایست. محور آب و نسبت عمارت با باغ را از ورودی تا ایوان دنبال کن.
بنیاد آسیایی و کاربری پژوهشی
مجموعه دورهای با فعالیتهای علمی و دانشگاهی پیوند داشته و همهی فضاها صرفاً گردشگری نیستن. تابلو و حریم اداری را رعایت کن. دربارهی تاریخ تغییر کاربری از راهنما بپرس تا بنا را فقط خانهی یک خاندان نبینی.
زمان پیشنهادی
برای نارنجستان حدود ۹۰ دقیقه و همراه زینتالملک دو تا سه ساعت زمان بذار. بلیت و ساعت هر دو را جدا بررسی کن. ظهر تعطیلات شلوغه و صبح روز کاری فرصت بیشتری برای جزئیات میده.
عکاسی حرفهای
لباس، سهپایه و تجهیزات حرفهای ممکنه مجوز و هزینهی جدا بخوان. برای عکس معمولی از مسیر خارج نشو و حریم مراسم احتمالی را رعایت کن. آخرین پذیرش را با ساعت بستهشدن باغ اشتباه نگیر.
چند تا نکتهی کاربردی
- به تالارِ آینهکاری و نقاشیهای سقفی دقت کن.
- بازدید رو با خانهی زینتالملک ترکیب کن (کنار همن).
- بهار برای شکوفهی نارنج بهترینه.
- ورودی بلیتداره.
۱۰ سال ساخت، هفت هنرِ ایرانی در یک بنا و در اختیار دانشگاه شیراز
این مجموعه بین سالهای ۱۲۵۷ تا ۱۲۶۷ هجری شمسی (یعنی ۱۰ سال کارِ مداوم) بهدستِ «علیمحمدخان قوامالملک» شروع و بهدستِ فرزندش «محمدرضاخان قوامالملک» در ۱۳۰۰ قمری تکمیل شد — یعنی یه پروژهی نسلی. سبکِ ساخت با تقلید از معماریِ رایجِ دورهی زندیه انجام شده. اسم «نارنجستان» هم از درختانِ نارنجِ حیاطِ این عمارت گرفته شده. در گوشهگوشهی این باغ، هفت هنرِ سنتیِ ایرانی بهصورتِ همزمان به کار رفته: گچبری، نقاشیِ سنتی، آینهکاری، آجرکاری، حجاری، معرقکاری و مقرنسکاری — به همین خاطر این بنا گاهی بهعنوانِ یه دایرهالمعارفِ زندهی هنرِ معماریِ قاجار توصیف میشه. نکتهی مهمِ کاربردی برای بازدید: بخشِ اندرونیِ این مجموعه همون «خانهی زینتالملک»ه که در حالِ حاضر بهصورتِ جدا اداره میشه و این دو بنا از طریقِ یه تونلِ زیرزمینی به هم متصل شدن. در حالِ حاضر این مجموعه با نامِ «موزهی نارنجستان» تحتِ اختیارِ دانشگاه شیراز اداره میشه.
اعتبار تصویر شاخص: ویکیمدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 3.0.
نویسندهی سفر و گردشگری — نویسنده و سرپرست محتوای زِدفلای.
دیدن همهی نوشتهها ←هتلهای پیشنهادی شیراز
مقالههای مرتبط
جاهای دیدنی شیراز
مسیر پیادهگردی زندیه شیراز؛ ارگ، بازار، حمام و مسجد وکیل
راهنمای قدمبهقدم مسیر پیاده زندیه شیراز از ارگ کریمخان تا حمام و مسجد وکیل، چهارسوق بازار و سرای مشیر؛ همراه زمانبندی، نقشه، خرید و مسیرهای کوتاهتر.
جاهای دیدنی شیراز
دریاچه پریشان کازرون؛ تالابِ بینالمللی و بهشتِ پرندگان
دریاچه پریشان در حدود ۱۵ کیلومتریِ کازرون (منطقهی حفاظتشدهی ارژن)، تالابِ بینالمللیِ ثبتشده در رامسر و زیستگاهِ پرندگانِ مهاجر؛ بازدید رایگان. از تالاب و پرندگان تا فاصله، بهترین زمان و نکات.
جاهای دیدنی شیراز
آبشار مارگون سپیدان؛ یکی از پرآبترین آبشارهای ایران
آبشار مارگون در شهرستان سپیدان (حدود ۱۳۰ کیلومتری شیراز)، یکی از پرآبترین و زیباترین آبشارهای ایران با ارتفاعِ حدود ۷۰ و پهنای حدود ۱۰۰ متر که از دلِ صخره میجوشد؛ بازدید رایگان. از آبشار و فاصله تا بهترین زمان و نکات.