رفتن به محتوا
جاهای دیدنی قزوین

حمام قجر قزوین؛ موزه‌ی مردم‌شناسی در حمامِ صفوی + آدرس و بازدید

حمام قجر قزوین؛ موزه‌ی مردم‌شناسی در حمامِ صفوی + آدرس و بازدید

حمام قجر قزوین یکی از زیباترین حمام‌های تاریخیِ ایرانه؛ یه حمامِ سنتیِ دوره‌ی صفوی-قاجار با سربینه و گرم‌خانه‌ی باشکوه، ستون‌ها، طاق‌ها و تزییناتِ زیبا که حالا به موزه‌ی مردم‌شناسی تبدیل شده و با مجسمه‌ها زندگیِ مردمِ قدیم رو نشون می‌ده. تو این مطلب از زدفلای کامل می‌ریم سراغش؛ از معماری و موزه تا آدرس، ساعت بازدید و نکته‌های کاربردی.

اطلاعات ضروری و مهم

عنواناطلاعات
نامحمام قجر (موزه‌ی مردم‌شناسی)
آدرسقزوین، خیابان عبید زاکانی، بافت تاریخی
دوره‌ی ساختدوره‌ی صفوی-قاجار
ویژگی شاخصسربینه و گرم‌خانه، ستون‌ها و تزیینات
کاربری امروزیموزه‌ی مردم‌شناسی
ساعت بازدیدحدود ۹ تا ۱۸ (فصلی)
ورودیبلیت‌دار
مدت زمان پیشنهادی بازدید۳۰ دقیقه

موقعیت روی نقشه و مسیریابی

موقعیتِ دقیقِ حمام قجر قزوین روی نقشه؛ با یه کلیک می‌تونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.

حمام قجر کجاست و چطوری بریم؟

حمام قجر در بافت تاریخیِ قزوین و خیابان عبید زاکانی قرار داره. دسترسی باهاش راحته و می‌تونی بازدیدش رو با بازار و بقیه‌ی جاذبه‌ها ترکیب کنی.

یک حمامِ تاریخیِ زیبا

حمام قجر در دوره‌ی صفوی-قاجار ساخته شد و یکی از حمام‌های مهمِ قزوین بود. مثل حمام‌های سنتیِ ایرانی، سربینه (رختکن) و گرم‌خانه داره. ستون‌های زیبا، طاق‌ها، حوض‌ها و تزییناتِ کاشی و نقاشی، فضای داخلیِ حمام رو دیدنی کردن.

موزه‌ی مردم‌شناسی

امروز حمام قجر به موزه‌ی مردم‌شناسی تبدیل شده و با مجسمه‌ها و صحنه‌سازی، آدابِ حمام‌رفتن و زندگیِ روزمره‌ی مردمِ قزوینِ قدیم رو نشون می‌ده. این کاربریِ موزه‌ای، بازدید رو جذاب‌تر کرده.

بهترین زمان بازدید

بهار و پاییز بهترین فصلن. داخلِ حمام خنکه. برای دیدنِ ستون‌ها و صحنه‌سازی‌ها، نورِ روز کافیه.

حمام صفوی چرا «قجر» نامیده می‌شود؟

نام بنا به سازنده یا بانی منسوب شده و نباید از واژه‌ی قجر نتیجه گرفت که حمام الزاماً قاجاریه. تفاوت نام و دوره یکی از ابهام‌های رایجه؛ کتیبه و توضیح موزه رو ملاک قرار بده.

سربینه، میان‌در و گرمخانه

مسیر حمام طوری طراحی شده که بدن ناگهان از هوای سرد وارد فضای بسیار گرم نشه. سربینه محل تعویض لباس و تعامل اجتماعی، میان‌در فضای انتقالی و گرمخانه محل شست‌وشو بوده. این توالی رو هنگام حرکت دنبال کن.

گرمایش از زیر چگونه کار می‌کرد؟

تون، کانال‌های زیر کف و دودکش‌ها گرما رو منتقل می‌کردند. همه‌ی مجراها امروز باز یا قابل ورود نیستند؛ به مدل و توضیح راهنما تکیه کن و از مانع عبور نکن.

موزه‌ی مردم‌شناسی و بازسازی

پیکره‌ها و صحنه‌ها زندگی گذشته رو بازسازی می‌کنن، اما خودِ مجسمه سند تاریخی نیست. اشیای اصیل رو از نمونه‌ی نمایشی جدا بخون و یک صحنه رو نماینده‌ی تمام مردم قزوین ندان.

رطوبت؛ بخشی از تاریخ و مشکل حفاظت

حمام با آب تعریف می‌شه، اما رطوبت امروز می‌تونه ملات و اشیا رو خراب کنه. دیوار نم‌دار رو لمس نکن، در کنترل‌شده رو باز نگه ندار و بوی نم رو نشانه‌ی اصالت بیشتر فرض نکن.

زمان و دسترسی

۶۰ تا ۹۰ دقیقه کافیه. پله، کف مرطوب و سطح پایین‌تر از خیابان برای سالمند و ویلچر مهم‌اند؛ مسیر روز رو استعلام کن. ساعت موزه و آخرین بلیت در تعطیلات ممکنه تغییر کنه.

حمام چه نقشی در زندگی اجتماعی داشت؟

حمام فقط محل نظافت نبود؛ دیدار، آماده‌شدن برای آیین‌ها و تبادل خبر هم در اون رخ می‌داد. بااین‌حال زمان و شیوه‌ی استفاده برای زنان، مردان و گروه‌های مختلف یکسان نبود. صحنه‌های موزه رو نمونه‌ای آموزشی ببین و از اون‌ها نتیجه‌ی کلی درباره‌ی همه‌ی مردم نگیری. تفاوت ساعت یا بخش زنانه و مردانه رو از راهنما بپرس تا سازمان اجتماعی بنا بهتر روشن بشه.

چند تا نکته‌ی کاربردی

  • به ستون‌ها و تزییناتِ حمام دقت کن.
  • صحنه‌سازیِ مردم‌شناسی رو از دست نده.
  • بازدید رو با بازار ترکیب کن.
  • ورودی بلیت‌داره.

۱۰۴۵ متر مربع و سفارشِ یکی از سردارانِ شاه عباس

بنای حمام در سالِ ۱۰۵۷ هجری قمری توسط «امیرگونه‌خانِ قاجارِ قزوینی»، یکی از سردارانِ شاه عباسِ صفوی، به دستورِ خودِ شاه ساخته شد و در ابتدا به «حمامِ شاه» معروف بود؛ بعدها چون بانیِ بنا از خاندانِ قاجار بود، نامش به «حمامِ قجر» تغییر کرد. وسعتِ بنا حدودِ ۱۰۴۵ مترمربعه و سقفش با رسمی‌بندی و یزدی‌بندیِ آجری تزیین شده؛ روی هر گنبد یه «جام‌خانه» (نورگیر) قرار داره که نورِ نرم رو به فضای بسته‌ی حمام می‌رسونده. بنا در سالِ ۱۳۷۹ توسطِ میراث فرهنگی خریداری و پس از مرمتِ ۱۳۸۱–۱۳۸۴، از اسفندِ ۱۳۸۶ به موزه‌ی مردم‌شناسی تبدیل شد.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 2.0.

هتل‌های پیشنهادی قزوین

همه ←

مقاله‌های مرتبط

همه ←