خانهی بروجردیها کاشان؛ بادگیرها و نقاشیهای صنیعالملک + آدرس و بازدید
خانهی بروجردیها یکی از معروفترین خانههای تاریخیِ کاشانه؛ یه عمارتِ اعیانیِ دورهی قاجار با بادگیرهای بلندِ شاخص، گچبری و نقاشیهای دیواریِ نفیس (که به صنیعالملک، نقاشِ معروف، منسوبه). این خونه که برای یه تاجر ساخته شد، نمونهای درخشان از معماریِ کویریِ ایرانه. تو این مطلب از زدفلای کامل میریم سراغش؛ از معماری و تاریخچه تا آدرس، ساعت بازدید و نکتههای کاربردی.
اطلاعات ضروری و مهم
| عنوان | اطلاعات |
|---|---|
| نام | خانهی بروجردیها |
| آدرس | کاشان، محلهی سلطان امیراحمد، خیابان فاضل نراقی |
| دورهی ساخت | دورهی قاجار (حدود ۱۸۵۷ میلادی) |
| ویژگی شاخص | بادگیرهای بلند، گچبری و نقاشیهای صنیعالملک |
| بانی | حاج سید حسن نطنزی (بروجردی) |
| ساعت بازدید | نیمهی اول سال ۹ تا ۱۷، نیمهی دوم ۹ تا ۱۶ |
| ورودی | بلیتدار |
| مدت زمان پیشنهادی بازدید | ۴۵ دقیقه تا ۱ ساعت |
موقعیت روی نقشه و مسیریابی
موقعیتِ دقیقِ خانهی بروجردیها کاشان روی نقشه؛ با یه کلیک میتونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.
خانهی بروجردیها کجاست و چطوری بریم؟
خانهی بروجردیها در محلهی سلطان امیراحمد و خیابان فاضل نراقیِ کاشان قرار داره؛ نزدیکِ خانهی طباطباییها. دسترسی باهاش پیاده راحته و میتونی چند خانهی تاریخی رو پشتِ هم ببینی.
عمارتی برای عروسِ خانوادهی طباطبایی
گفته میشه این خونه رو حاج سید حسن (معروف به بروجردی) برای همسرش که از خاندانِ طباطبایی بود ساخت و معمارِ هر دو خونه یکی بود (استاد علی مریم). به همین خاطر سبکِ این دو خونه به هم نزدیکه. ساختِ خونه سالها طول کشید.
بادگیرها و نقاشیها
شاخصترین ویژگیِ بروجردیها، بادگیرهای بلندِ تالارِ اصلیه که هوای خنک رو به داخل میفرستن. گچبریهای برجسته، نقاشیهای دیواری (منسوب به صنیعالملک)، و طاقهای تزیینشده، فضای داخلیِ خونه رو خیرهکننده کردن. حیاطِ مرکزی با حوض و باغچه هم زیباست.
بهترین زمان بازدید
پاییز تا بهار بهترین فصله. صبح و عصر برای نور خوب مناسبن. ساعت بازدید فصلیه.
خانه برای یک بازرگان ساخته شد
ثروت تجاری و پیوند خانوادگی در شکلگیری خانه نقش داشتن، اما داستان عاشقانهی مشهور رو نباید تنها توضیح معماری دونست. بنا نتیجهی نیاز خانوادگی، اقلیم و جایگاه اجتماعی هم هست.
بادگیرهای متفاوت
بادگیرها جریان رو به بخشهای پایین هدایت میکردن و با سرداب و حیاط کار میکردن. جهت، ارتفاع و کانال مهمه؛ صرف دیدن برج بلند توضیح کامل تهویه نیست.
نقاشیهای منسوب به صنیعالملک
در نسبت دادن همهی نقاشیها به یک هنرمند احتیاط کن و تابلوی رسمی رو بخون. موضوع، تکنیک و مرمت اثر مهماند. فلاش و لمس رنگ آسیبزاست.
اندرونی و بیرونی
حیاطها و تالارها سطحهای متفاوتی از محرمیت داشتن. مسیر گردشگری امروز ممکنه ورودی تاریخی رو عوض کرده باشه؛ با پلان، رابطهی فضاها رو بازسازی کن.
پشتبام و لبهها
دسترسی همهی بامها آزاد نیست. بادگیر یا گنبد محل بالا رفتن نیست و لبه حفاظ استاندارد نداره. برای عکس از زاویهی مجاز استفاده کن.
زمان و نور
یکونیم ساعت مناسبه. صبح و عصر نقش گچ و حجم بادگیر واضحتره. پله و آستانه برای ویلچر محدودیت دارن و ساعت بازدید باید همان روز بررسی بشه.
چطور نقاشی و معماری را جداگانه نبینیم؟
نقاشیها در قاب دیوار، زیر نورگیر و در ارتباط با تالار پذیرایی معنا دارن. اول از فاصله جای اثر رو در اتاق ببین، بعد جزئیات موضوع و رنگ رو بررسی کن. عکاسی خیلی نزدیک بدون ثبت محل، اطلاعات رو ناقص میکنه. اگر بخشی محو شده، با افزایش شدید رنگ در ویرایش تصویر اون رو به شکل خیالی بازسازی نکن.
تالار اصلی چگونه پذیرایی را سازمان میداد؟
ارتفاع سقف، جای شاهنشین، پنجره و اتاقهای جانبی امکان پذیرایی رسمی و خدمات پشت صحنه رو فراهم میکرد. ارسی باز یا بسته، اندازهی جمع و فصل رو تغییر میداد. از مرکز تالار به محور نگاه و جای نشستن توجه کن، ولی چیدمان موزهای امروز رو دقیقاً همون اثاث تاریخی خانواده فرض نکن.
مرمت نقاشی چه دشواری دارد؟
پاکسازی بیش از حد میتونه رنگ اصیل رو ببرد و بازسازی زیاد مرز اصل و جدید رو محو کند. به همین دلیل بخش کمرنگ ممکنه عمداً کامل رنگ نشده باشه. فاصله و نور کنترلشده رو رعایت کن.
چند تا نکتهی کاربردی
- به بادگیرهای بلند و نقاشیهای دیواری دقت کن.
- بازدید رو با خانهی طباطباییها ترکیب کن.
- ساعت بازدید فصلیه و بلیتداره.
- صبح برای فضای آرومتر بهتره.
سه بادگیرِ ۴۰ متری و ۱۵۰ استادکار
سه بادگیرِ بلندِ بالای تالار و ورودیِ خانه به ارتفاعِ تقریبیِ ۴۰ متر، در فصلِ گرم نسیمِ خنک رو به سرداب و فضای داخلی هدایت میکنن؛ همین سامانهی تهویهی بدونِ برق، خانه رو در گرمای کاشان قابلِ زندگی نگه میداشت. ساختِ بنا در سال ۱۲۹۴ هجریِ قمری شروع شد و طبقِ روایتهای محلی، بیش از ۱۵۰ معمار، گچبر، آینهکار و نقاش روی پروژه کار کردن. نقاشیهای دیواری به دو نقاشِ نامدارِ قاجار، صنیعالملک و کمالالملک (که عمو و برادرزاده بودن) نسبت داده میشن. خانه در ۳۰۰۰ مترمربع و در دو طبقه ساخته شده.
اعتبار تصویر شاخص: ویکیمدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 4.0.
هتلهای پیشنهادی کاشان
مقالههای مرتبط
جاهای دیدنی کاشان
کویر مرنجاب؛ تپههای شنی، کاروانسرای شاهعباسی و دریاچهی نمک
کویر مرنجاب نزدیک کاشان (آران و بیدگل)، با تپههای شنیِ بلند، کاروانسرای شاهعباسی و دریاچهی نمک؛ مقصدِ محبوبِ کویرنوردی و تماشای آسمانِ شب. از جاذبهها تا آدرس، فاصله، بهترین زمان و نکتههای کاربردی.
جاهای دیدنی کاشان
آبشار نیاسر کاشان؛ آبشار و چهارطاقیِ ساسانی
آبشار نیاسر کاشان (حدود ۳۸ کیلومتری شهر)، آبشاری زیبا در دلِ روستای ییلاقیِ نیاسر کنار چهارطاقیِ ساسانی و غار رئیس. از آبشار و جاذبهها تا آدرس، فاصله، بهترین زمان و نکتههای کاربردی.
جاهای دیدنی کاشان
روستای ابیانه؛ روستای سرخِ تاریخی در دامنهی کرکس
روستای ابیانه، روستای سرخِ تاریخی در دامنهی کوه کرکس (حدود ۸۶ کیلومتری کاشان، نزدیک نطنز) با خانههای گِلیِ قرمز و فرهنگِ کهن. از بافتِ سرخ و فرهنگ تا آدرس، فاصله، بهترین زمان و نکتههای کاربردی.