خانه پریشانی مشهد (خانه موسوی)؛ خانه‌ی آجریِ محله‌ی نوغان + آدرس و نکات

خانه پریشانی، که به خانه‌ی موسوی هم معروفه، یکی از خانه‌های قاجاریِ کم‌تر شناخته‌شده‌ی مشهده؛ بنایی با حدودِ یک قرن قدمت و معماریِ ظریف که حالا در مسیرِ احیا قرار گرفته. تو این مطلب از زدفلای می‌ریم سراغش.

اطلاعات ضروری و مهم

خانه پریشانی کجاست و چطوری بریم؟

خانه پریشانی در محله‌ی تاریخیِ نوغانِ مشهد (نوغان ۶، کوچه‌ی محمدزاده) قرار داره. محله‌ی نوغان یکی از کهن‌ترین محله‌های مشهده و خودش حال‌وهوای دل‌نشینی داره.

خانه‌ای از دوره‌ی قاجار

این خونه در اواخر دوره‌ی قاجار و اوایل پهلوی با کاربریِ مسکونی ساخته شد. در اصل متعلق به خانواده‌ی موسوی بود که بعد از خرید، اسمِ خونه رو به نامِ همسرشون (خانم پریشانی) گذاشتن. در سال ۱۳۸۴ از آثار ملی شد.

معماریِ آجری

خانه پریشانی با نمای آجریِ زیبا و ساده، از نمونه‌های معماریِ دوره‌ی قاجار و اول پهلویه. دو کتیبه‌ی کاشی‌کاری‌شده در بالای بنا با آیه‌ی «انا فتحنا لک فتحا مبینا» تزیین شدن.

بهترین زمان بازدید

بهار و پاییز که هوای مشهد معتدله، بهترین فصله. چون خونه در دستِ مرمت و احیاست، برای بازدید بهتره از قبل هماهنگ کنی؛ ولی گشت تو محله‌ی نوغان خودش ارزشمنده.

چند تا نکته‌ی کاربردی

• به نمای آجری و کتیبه‌های کاشیِ بنا دقت کن.
• قبلِ رفتن وضعیتِ بازدید رو بپرس (در حال مرمت).
• محله‌ی تاریخیِ نوغان رو هم بگرد.
• بازدید با هماهنگیه.

سفارشِ حاج‌آقا نعیمی در ۱۲۶۸، آجرکاریِ پُرحجم و ثبتِ ملیِ ۱۳۸۴

این خانه‌ی تاریخی در سالِ ۱۲۶۸ به دستورِ «حاج‌آقا نعیمی» (تاجرِ پولدارِ معروفِ محله‌ی نوغان) روی زمینی ۸۰۰ متری در نوغانِ ۶ بنا شد. سبکِ معماریش به‌روزِ زمانِ خودش بود — یعنی ترکیبی از معماریِ قاجار و اوایلِ پهلویِ اول. ویژگیِ معماریِ شاخصِ بنا، حجمِ وسیعِ آجرکاری در نما هست که نشانه‌ای از هنر و سلیقه‌ی معمارِ این خانه‌ی تاریخی به حساب می‌آد. سردرِ ورودی هم ترکیبی زیبا از آجرهای نقش‌دار و کاشی‌های فیروزه‌ایِ نره و دندان‌موشیه — همون عنصری که چهره‌ی متمایزِ خانه رو ساخته. براساسِ کتیبه‌ی سردرِ بنا، نزدیک به یک قرن قدمت داره. این بنا در سالِ ۱۳۸۴ با شماره‌ی ۱۲۰۶۶ به‌عنوانِ یکی از آثارِ ملیِ ایران به ثبت رسیده. در سال‌های اخیر، شهرداریِ منطقه‌ی ثامن این خانه‌ی تاریخی رو خریداری کرده تا با احیا و مرمت، حافظه‌ی تاریخیِ شهر حفظ بشه — یعنی برخلافِ بسیاری از خانه‌های تاریخی که در دستِ مالکانِ خصوصین، آینده‌ی این خانه به‌نظر تثبیت‌شده می‌آد.

خانه‌ای به قدمتِ یک قرن

خانه پریشانی (خانه‌ی موسوی) بر اساسِ کتیبه‌ی سردرش حدودِ یک قرن قدمت داره و تا چند سالِ پیش هم محلِ سکونتِ مالکانش بود. این خانه با مصالحِ اصیل و جزئیاتِ معماریِ دقیق ساخته شده و نمونه‌ی زیبایی از معماریِ قاجاریِ مشهده.

ارزشِ معماری

مثلِ بهترین خانه‌های قاجاری، در این بنا هم به جزئیات توجه شده؛ از تناسبِ فضاها و حیاطِ مرکزی گرفته تا تزییناتِ ظریف. همین دقتِ در ساخت، باعث شده خانه پریشانی برای کارشناسانِ معماری و دوست‌دارانِ بناهای تاریخی ارزشمند باشه.

در مسیرِ احیا

این خانه توسطِ شهرداریِ منطقه‌ی ۸ خریداری شده تا با مرمت و احیا، زیباییِ معماریِ اصیلِ ایرانی دوباره به اون برگرده و به یه فضای عمومیِ فرهنگی تبدیل بشه؛ سرنوشتی که خیلی از خانه‌های تاریخیِ مشهد (مثلِ داروغه و توکلی) هم تجربه کرده‌ان.

نکاتِ بازدید

خانه پریشانی در بافتِ تاریخیِ مشهد قرار داره و بهتره بازدیدش رو با دیگر خانه‌های تاریخیِ همین محدوده ترکیب کنی. چون ممکنه بسته به مرحله‌ی مرمت، بازدیدِ داخل محدود باشه، نمای بیرونی و معماریِ سردرش رو از دست نده.

پرسش‌های متداول

خانه پریشانی مشهد کجاست؟

از خانه‌های تاریخیِ بافتِ قدیمِ مشهد (طبقِ آدرسِ صفحه).

خانه پریشانی چیست؟

یک خانه‌ی تاریخیِ قاجاری با معماریِ سنتیِ خراسانی.

بازدیدش چطور است؟

حیاط و نمای بیرونی قابلِ تماشاست.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 3.0.

نزدیکِ خانه پریشانی چه ببینیم؟

خانه پریشانی در بافتِ تاریخیِ مشهده و بهترین کار اینه که بازدیدش رو با دیگر خانه‌های تاریخیِ شهر (مثلِ توکلی، داروغه و اردکانی) و خودِ حرمِ مطهر ترکیب کنی تا یه تصویرِ کامل از معماریِ مسکونیِ قاجاریِ مشهد بگیری.

راهنمای بازدید

چون این خانه در مرحله‌ی مرمت و احیاست، بسته به زمان ممکنه بازدیدِ داخل محدود باشه؛ پس نمای بیرونی و کتیبه‌ی سردر رو از دست نده. این بنا بیشتر برای علاقه‌مندانِ معماری و عکاسیِ بناهای تاریخی جذابه.

آخرین به‌روزرسانی: خرداد ۱۴۰۵