خانه‌ی عباسیان کاشان؛ عمارتِ پنج‌طبقه با گودال‌باغچه + معماری، آدرس و بازدید

خانه‌ی عباسیان یکی از باشکوه‌ترین و پیچیده‌ترین خانه‌های تاریخیِ کاشانه؛ یه عمارتِ اعیانیِ دوره‌ی قاجار که از چند حیاطِ تودرتو در ترازهای مختلف (گودال‌باغچه) تشکیل شده و با گچ‌بری، آینه‌کاری، ارسی‌ها و معماریِ کویریِ هوشمندانه‌اش، یکی از شاهکارهای خانه‌سازیِ ایرانه. تو این مطلب از زدفلای کامل می‌ریم سراغش؛ از معماری و تاریخچه تا آدرس، ساعت بازدید و نکته‌های کاربردی.

اطلاعات ضروری و مهم

موقعیت روی نقشه و مسیریابی

موقعیتِ دقیقِ خانه‌ی عباسیان کاشان روی نقشه؛ با یه کلیک می‌تونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.

خانه‌ی عباسیان کجاست و چطوری بریم؟

خانه‌ی عباسیان در محله‌ی تاریخیِ سلطان امیراحمدِ کاشان قرار داره؛ نزدیکِ بقیه‌ی خانه‌های تاریخی و حمام سلطان امیراحمد. دسترسی باهاش پیاده راحته.

عمارتی با چند حیاطِ تودرتو

خانه‌ی عباسیان در اواخرِ دوره‌ی قاجار برای حاج محمدابراهیم عباسیان (تاجر شیشه) ساخته شد. ویژگیِ خاصِ این خونه، چند حیاطِ تودرتو در ترازها و ارتفاع‌های مختلفه که با اختلافِ سطح به هم وصل شدن. این طراحیِ پلکانی و «گودال‌باغچه» (حیاطِ گودشده) برای مقابله با گرمای کویر و دسترسی به آبِ قنات بود.

تزیینات

گچ‌بری‌های برجسته و توری‌مانند، آینه‌کاری، ارسی‌ها با شیشه‌های رنگی و سرداب‌های خنک، فضای داخلیِ خونه رو فوق‌العاده کردن. هماهنگیِ نور، سایه و باد در این خونه، نمونه‌ای از مهندسیِ هوشمندِ ایرانیه.

بهترین زمان بازدید

پاییز تا بهار بهترین فصله. صبح و عصر برای نور خوب و عکاسی مناسبن.

گودال‌باغچه چه مزیتی داشت؟

پایین بردن حیاط به خاک خنک‌تر، دسترسی بهتر به آب قنات و حفاظت در برابر باد کمک می‌کرد. در عوض دفع آب باران و رطوبت نیازمند طراحی دقیق بود. هنگام بازدید ارتفاع خیابان، ورودی و کف حیاط رو مقایسه کن. این اختلاف سطح برای گردشگر امروز پله‌ی زیادی ایجاد می‌کنه و باید پیش از همراه کردن سالمند بررسی بشه.

تقسیم مالکیت چه اثری بر خانه گذاشت؟

خانه‌های بزرگ ممکنه در نسل‌های بعد تقسیم، بسته یا دوباره یکپارچه بشن. دیوار تازه، در مسدود و تفاوت تزئین می‌تونه نتیجه‌ی همین تغییر باشه. مسیر فعلی موزه رو نقشه‌ی کامل زندگی اولیه ندان. پرسش درباره‌ی مرز بخش‌ها و تاریخ تملک، تفاوت‌های معماری رو قابل فهم‌تر می‌کنه.

صدا و دید در معماری محرم

محرمیت فقط جلوگیری از دید نبود؛ دالان، حیاط و ضخامت دیوار انتقال صدا رو هم کنترل می‌کردند. در اتاق و راهرو با صدای معمولی حرکت کن و برای امتحان پژواک فریاد نزن؛ بنا فضای زندگی و میراث حساسه.

چند تا نکته‌ی کاربردی

• به حیاط‌های تودرتو و گودال‌باغچه دقت کن.
• بازدید رو با خانه‌های طباطبایی و بروجردی ترکیب کن.
• ورودی بلیت‌داره.
• با حوصله بگرد چون خونه پیچیده و چندلایه‌ست.

۵ حیاط، ۵ طبقه و ۲۰ سال ساخت

خانه‌ی عباسیان مساحتی حدودِ ۵۰۰۰ مترمربع و زیربنای کلیِ نزدیک به ۷۰۰۰ مترمربع داره و در دلِ خودش پنج حیاط و پنج طبقه (شاملِ زیرزمین و سرداب) جا داده. سفارش‌دهنده‌ی بنا، حاج محمدابراهیم تاجرِ شیشه و فخارِ کاشان بود و ساخت در فاصله‌ی سال‌های ۱۲۴۵ تا ۱۲۶۵ هجریِ قمری حدودِ ۲۰ سال به طول انجامید. در سقفِ شاه‌نشینِ خانه، آینه‌کاریِ ظریفی به شکلِ ماه، ستاره و شمسه‌ی مرکزی اجرا شده و منشورهای شیشه‌ای با نخ‌های ابریشمی از سقف آویزون شده‌ن — جزئیاتی که این خانه رو در فهرستِ بهترین نمونه‌های هنرِ تزیینیِ دوره‌ی قاجار قرار می‌ده.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 4.0.