خانه موزه مقدم تهران؛ عمارتِ قاجاری با گنجینهی آثارِ هنری + آدرس، ساعت بازدید و نکات
خانه موزه مقدم یکی از دلنشینترین موزههای تهرانه؛ عمارتی زیبا از اواخرِ دورهی قاجار که خانهی خانوادهی مقدم بود و حالا با کاشیکاریِ نفیس، حیاطهای سنتی و مجموعهای از آثارِ هنری که محسن مقدم در طولِ عمرش جمع کرد، به موزه تبدیل شده. تو این مطلب از زدفلای کامل میریم سراغش؛ از معماری و گنجینه تا آدرس، ساعت بازدید و نکات.
اطلاعات ضروری و مهم
| عنوان | اطلاعات |
|---|---|
| نام | خانه موزه مقدم (وابسته به دانشگاه تهران) |
| آدرس | تهران، خیابان امام خمینی، نزدیکِ میدان حسنآباد، بعد از خیابان شیخ هادی |
| دوره | اواخرِ قاجار |
| مساحت | حدود ۲۱۱۷ مترمربع، شاملِ سه حیاط (بیرونی، اندرونی، سرایداری) |
| گنجینه | کاشی، سفال، شیشه، نقاشی، سکه، مهر، پارچه و اسنادِ تاریخی |
| گردآورنده | محسن مقدم (که خانه را به دانشگاه تهران اهدا کرد) |
| ساعت بازدید | روزهای باز (دوشنبهها و ایام سوگواری تعطیل) |
| ورودی | بلیتدار |
موقعیت روی نقشه و مسیریابی
موقعیتِ دقیقِ خانه موزه مقدم روی نقشه؛ با یه کلیک میتونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.
خانه مقدم کجاست و چطوری بریم؟
خانه موزه مقدم در خیابان امام خمینی و نزدیکِ میدان حسنآباد قرار داره. با مترو (ایستگاه حسنآباد) بهراحتی میرسی.
عمارتی از دلِ قاجار
این خانه متعلق به اواخرِ دورهی قاجاره و خانهی خانوادهی احتسابالملک و مقدم بود. با حدود ۲۱۱۷ مترمربع وسعت، سه حیاطِ بیرونی، اندرونی و سرایداری داره و کاشیکاری و گچبریِ نفیسش، اون رو به نمونهای زیبا از معماریِ سنتی تبدیل کرده.
گنجینهی محسن مقدم
محسن مقدم (پسرِ احتسابالملک) در طولِ عمرش مجموعهای ارزشمند از کاشی، سفال، شیشه، نقاشی، سکه، مهر، پارچه و اسنادِ تاریخی جمع کرد و خیلیشون رو با هنرمندی در جایجای خانه نصب کرد. اون در سال ۱۳۵۱ خانه رو به دانشگاه تهران اهدا کرد.
بهترین زمان بازدید
بهار و پاییز که حیاطهای خانه سرسبز و دلنشینن، بهترین فصله. دوشنبهها و ایام سوگواری تعطیله، پس از قبل ساعتِ کاری رو چک کن.
خانه و مجموعهداری را با هم ببین
مقدم فقط یک خانهی قاجاری یا یک موزهی اشیا نیست؛ نتیجهی زندگی و مجموعهداری محسن مقدم و همسرش سلماست. جایگذاری کاشی، پارچه، شیشه و قطعات تاریخی در معماری خانه بخشی از نگاه صاحبانه. هنگام بازدید بپرس کدام جزء از بنای اصلی و کدام حاصل بازآرایی دورهی مقدم است.
بیرونی، اندرونی و حیاطها
رابطهی حیاطها، اتاقها و گذر میان بخش عمومی و خصوصی را دنبال کن. تغییر کف، رنگ، آبنما و گیاه به هر فضا هویت جدا میده. نقشهی کوچک یا توضیح راهنما مانع میشه اتاقها را پراکنده ببینی و مسیر شکلگیری خانه را از دست بدی.
دیوار تجدد و ایوان قاجار
این عناصر از قابهای مشهور خانهان، اما فقط برای عکس ساخته نشدهان. به قطعات معماریِ گردآوریشده، ترکیب تازهی آنها و الهامهای ایرانی و اروپایی توجه کن. استفادهی مجدد از یک جزء تاریخی را با باقیماندنش در محل اصلی اشتباه نگیر.
اتاق صدف و مجموعههای کوچک
تنوع اشیا ممکنه چشم را خسته کنه. یک موضوع انتخاب کن—کاشی، منسوجات، مهر، شیشه یا صدف—و مسیرش را در چند اتاق دنبال کن. برچسب و منشأ اثر را بخون؛ زیبایی شیء بهتنهایی دربارهی قدمت و کاربردش اطلاعات کافی نمیده.
بهترین زمان برای حیاط
صبح یا روز کاری معمولاً برای دیدن جزئیات و عکاسی خلوتتره. باران کف سنگ و پله را لغزنده میکنه و ظهر تابستان حیاط گرم میشه. ظرفیت خانه محدوده و در تعطیلات صف ممکنه طولانی باشه؛ آخرین پذیرش را پیش از حرکت بررسی کن.
عکاسی بدون آسیب
برای قاب مشهور روی باغچه، سکو یا بخش طنابکشیشده نرو. سهپایه و عکاسی حرفهای ممکنه مجوز بخواد. فلاش را خاموش کن و برای کناررفتن بازدیدکنندهها صبر داشته باش. تکیهدادن به دیوارهای پوشیده از کاشی میتونه آسیب مستقیم بسازه.
دسترسی در خانهی تاریخی
پله، آستانه و اتاق کوچک برای ویلچر یا کالسکه محدودیت ایجاد میکنه. پیشاپیش دربارهی مسیر قابلدسترسی و محل امانات سؤال کن. کوله را جلوی بدن نگه دار و کودک را کنار حوض و اشیای بدون ویترین در فاصلهی دست داشته باش.
برای بازدید چقدر وقت بذاریم؟
کمتر از ۹۰ دقیقه معمولاً عجولانهست و علاقهمند معماری میتونه دو تا سه ساعت بمونه. خانه را با موزههای متعدد در یک روز فشرده نکن. از مترو حسنآباد یا گزینهی عمومی استفاده کن و محدودیت ترافیکی مرکز تهران را در نظر بگیر.
چند تا نکتهی کاربردی
- به کاشیکاریِ حیاطها و تزییناتِ خانه دقت کن.
- دوشنبهها تعطیله؛ روز دیگه برو.
- برای دیدنِ کاملِ مجموعه وقت بذار.
- ورودی بلیتداره.
زوجِ ایرانی-فرانسویِ محسن و سلما و کلکسیونِ کاشیِ ۱۰ قرن
این خانه در آغاز متعلق به محمدتقیخانِ احتسابالملک (از صاحبمنصبانِ مشهورِ دربارِ قاجار) بود و بعدها به فرزندش، «محسنِ مقدم»، استادِ باستانشناسیِ دانشگاهِ تهران، رسید. محسن پس از تحصیل در رشتههای نقاشی، تاریخِ هنر و باستانشناسی در فرانسه، در سالِ ۱۳۱۵ به ایران برگشت و به همراه همسرِ فرانسویاش «سلما» (که بعدها رییسِ کتابخانهی موزهی ملیِ ایران شد) در همین خانهی پدری ساکن شد. این زوج طیِ دههها مجموعهای فوقالعاده از آثارِ هنریِ ایرانی گردآوری کردن: کاشی، پارچه، چپق، وافور و قلیان، سفال، شیشه، تابلوی نقاشی، مسکوکات، مهرها و اسنادِ تاریخی. اما مهمترین قسمتِ خانه «حوضخانه»ست که خودِ مقدم با دستِ خودش دیوارهاش رو با کاشیها و قطعاتِ سفالی از سدههای ۴ تا ۱۳ هجری قمری تزیین کرد — یعنی روی دیوارهای این یه فضا، سیرِ تحولِ صنعتِ سفال و کاشیِ ایران در ۱۰ قرن قابلِ مشاهدهست.
اعتبار تصویر شاخص: ویکیمدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 4.0.
هتلهای پیشنهادی تهران
مقالههای مرتبط
جاهای دیدنی تهران
تهران در شب کجا برویم؟ بهترین مسیرها و تفریحات شبانه
راهنمای انتخاب مسیر شبانه تهران براساس امنیت عملی، روشنایی، ساعت بازگشت، خانواده، حملونقل و آبوهوا؛ همراه با برنامههای آماده و نقشه گوگل و نشان.
جاهای دیدنی تهران
بهترین موزههای تهران؛ کدام موزه برای شما مناسبتر است؟
مقایسه کاربردی بهترین موزههای تهران براساس موضوع، زمان بازدید، کودک، دسترسی و میزان پیادهروی؛ همراه با ترکیبهای محلهای و نقشه گوگل و نشان.
جاهای دیدنی تهران
تهرانگردی در یک روز؛ مسیر پیاده از میدان مشق تا بازار
برنامه اجرایی مسیر پیاده میدان مشق تا بازار تهران با ترتیب توقفها، زمان واقعی، انتخاب میان موزهها، کاخ گلستان، غذا، مترو و نقشه گوگل و نشان.