شهر باستانی بیشاپور کازرون؛ شهرِ ساسانیِ شاپور اول (یونسکو) + فاصله، ساعت بازدید و نکات
شهر باستانی بیشاپور یکی از شکوهمندترین شهرهای دورهی ساسانیه؛ شهری که شاپور اول، دومین پادشاهِ مقتدرِ ساسانی، حدود ۱۸۰۰ سال پیش بنا کرد. این شهر با معبدِ آناهیتا، کاخها، نقشبرجستهها و خیابانبندیِ منظمش، در فهرستِ میراث جهانیِ یونسکو ثبت شده. تو این مطلب از زدفلای کامل میریم سراغش؛ از تاریخچه و آثار تا فاصله، ساعت بازدید و نکات.
اطلاعات ضروری و مهم
| عنوان | اطلاعات |
|---|---|
| نام | شهر باستانی بیشاپور |
| آدرس | استان فارس، نزدیکِ کازرون، در مسیر کازرون به نورآباد |
| فاصله | حدود ۱۲۰ کیلومتر از شیراز، ۲۳ کیلومتر از کازرون |
| دوره | ساسانی (بنیان بهدستِ شاپور اول) |
| ثبت جهانی | میراث جهانیِ یونسکو (جزو منظر باستانیِ ساسانیِ فارس) |
| آثار شاخص | معبد آناهیتا، کاخها، نقشبرجستههای تنگ چوگان |
| ساعت بازدید | حدود ۸ تا ۱۸ (فصلی) |
| ورودی | بلیتدار |
موقعیت روی نقشه و مسیریابی
موقعیتِ دقیقِ شهر بیشاپور روی نقشه؛ با یه کلیک میتونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.
بیشاپور کجاست و چطوری بریم؟
شهر باستانی بیشاپور نزدیکِ کازرون و حدود ۱۲۰ کیلومتریِ شیراز (۲۳ کیلومتری کازرون) قرار داره. چون از شیراز دوره، بهتره یه روز کامل براش (همراه با غار شاپور و تنگ چوگان که نزدیکن) وقت بذاری.
شهرِ شاپور اول
بیشاپور رو شاپور اول، دومین پادشاهِ ساسانی، حدود ۱۸۰۰ سال پیش بنا کرد. اسمش هم از همین پادشاه میاد («بیشاپور» یعنی شهر شاپور). این شهر با خیابانبندیِ منظم، کاخها و معابد، یکی از مهمترین شهرهای ساسانی بود و حالا جزو منظر باستانیِ ساسانیِ فارس در یونسکو ثبت شده.
معبد آناهیتا و آثار
زیباترین بخشِ بیشاپور، معبدِ آناهیتا (الههی آب) ـه با سنگچینیِ دقیق و سیستمِ آبرسانی. کاخِ شاپور، تالارِ مرکزی و نقشبرجستههای تنگ چوگانِ نزدیک هم از آثار دیدنیِ مجموعهان.
بهترین زمان بازدید
پاییز تا بهار که هوای کازرون معتدله، بهترین فصله. صبح یا عصر برای فرار از گرما مناسبن. ساعت بازدید فصلیه.
چرا بیشاپور جهانی شد؟
بیشاپور یکی از اجزای «چشمانداز باستانشناسی ساسانی منطقه فارس» در فهرست میراث جهانی یونسکوئه. ارزشش فقط در چند دیوار باقیمانده نیست؛ شهر، تنگ چوگان، راهها و آثار پیرامون تصویری از قدرت سیاسی، شهرسازی و هنر دورهی ساسانی میسازن.
نقشهی شهر را قبل از قدمزدن بفهم
خیابانهای متقاطع و سازمانیافتهی بیشاپور باعث شده از الگوی شهرسازی منظم برای توصیفش استفاده بشه. وقتی وارد محوطه میشی، جهت محورهای اصلی و جای بناهای مهم را روی تابلو یا نقشه پیدا کن؛ وگرنه دیوارهای کوتاه و پیها ممکنه پراکنده و نامفهوم به نظر برسن.
معبد آناهیتا چه ویژگیای داره؟
این بنای سنگی در تراز پایینتر ساخته شده و معمولاً با هدایت و حضور آب توضیح داده میشه. دیوارهای بزرگ و فضای محصورش را با یک ساختمان مذهبی معمولی اشتباه نگیر. مسیر ورود و خروج فعلی برای حفاظت و ایمنی طراحی شده؛ از لبهها یا قسمت بسته عبور نکن.
تالار تشریفات و موزاییکها
بیشاپور به موزاییکهای تصویری و ترکیب سنتهای هنری شناخته میشه. بخشی از آثار برای حفاظت در موزهها نگهداری میشن، بنابراین انتظار نداشته باش همهی تصاویر مشهور را در محل ببینی. دربارهی اصل یا بازسازی بودن قطعات از راهنما بپرس و توضیح تابلوها را بخون.
تنگ چوگان را جداگانه وقت بذار
نقشبرجستههای ساسانیِ دو سوی رود، پیروزیها و آیینهای شاهانه را نمایش میدن و مکمل شهرن. فاصله و نور هر نقش متفاوته؛ کفش مناسب داشته باش و از حریم جاده و رود مراقبت کن. ورود به آب یا بالا رفتن از صخره برای نزدیکشدن به نقشها ضروری نیست.
گرما کیفیت بازدید را پایین میآره
محوطه باز و سایه محدوده. در ماههای گرم، اول صبح برو، آب کافی و کلاه داشته باش و برای سالمند استراحت در نظر بگیر. نور مایل صبح یا عصر برجستگی دیوارها را بهتر نشان میده، ولی ساعت بستهشدن محوطه را قربانی نور عکاسی نکن.
یک مسیر پیشنهادی دو تا سهساعته
اول نقشه و معرفی کلی، بعد بخشهای شهری و بناهای شاخص، و در پایان موزه یا فضای نمایشگاهی را ببین. برای تنگ چوگان زمان جدا بذار. اگر راهنما میگیری، ازش بخواه تفاوت بخشهای قطعی، بازسازیشده و فرضیههای باستانشناسی را روشن توضیح بده.
حفاظت از یک محوطهی آسیبپذیر
روی دیوارها ننشین، سنگ جابهجا نکن و از میان محدودههای طنابکشیشده میانبُر نزن. حتی سفال کوچکِ روی زمین بخشی از دادهی باستانشناسیه و نباید برداشته بشه. ساعت، بلیت و بازبودن بخشها را همان روز از پایگاه میراث فرهنگی بررسی کن.
چند تا نکتهی کاربردی
- بازدید رو با غار شاپور و تنگ چوگان ترکیب کن.
- به معبد آناهیتا و کاخها دقت کن.
- کلاه و آب همراهت باشه (محوطه آفتابگیره).
- ورودی بلیتداره؛ ساعت فصلیه.
۲۰۰ هکتار، پلانِ هیپوداموسی و معماری به نامِ اپسای حرانی
نکتهی جالبی که این شهر رو از سایر شهرهای ساسانی متمایز میکنه، طراحیِ شهرسازانهی پیشرفتهاش بود. بیشاپور پلانِ «هیپوداموسی» داره — یعنی شطرنجیِ منظم با دو خیابانِ بزرگِ متقاطعِ شمالی-جنوبی و شرقی-غربی — و این الگوی شهرسازی برای اولین بار در دورهی ساسانیان در ایران اجرا شد. خودِ شهر در سالِ ۲۶۶ میلادی به دستورِ شاپورِ اولِ ساسانی و به شکرانهی پیروزی بر امپراتوریِ روم احداث شد و وسعتش به ۲۰۰ هکتار میرسید. معمارِ شهر هم نامش معروف مونده: «اپسای حرانی» (که گفته میشه از حران، در مرز ایران و روم اومده و سبکِ معماریِ غربی و شرقی رو ترکیب کرد). نکتهی منحصربهفردِ دیگه اینکه بیشاپور از قدیمیترین شهرهای ایرانه که تاریخچهی ساختش بهصورتِ مکتوب در سنگنوشتهای حفظ شده.
اعتبار تصویر شاخص: ویکیمدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 3.0.
نویسندهی سفر و گردشگری — نویسنده و سرپرست محتوای زِدفلای.
دیدن همهی نوشتهها ←هتلهای پیشنهادی شیراز
مقالههای مرتبط
جاهای دیدنی شیراز
مسیر پیادهگردی زندیه شیراز؛ ارگ، بازار، حمام و مسجد وکیل
راهنمای قدمبهقدم مسیر پیاده زندیه شیراز از ارگ کریمخان تا حمام و مسجد وکیل، چهارسوق بازار و سرای مشیر؛ همراه زمانبندی، نقشه، خرید و مسیرهای کوتاهتر.
جاهای دیدنی شیراز
دریاچه پریشان کازرون؛ تالابِ بینالمللی و بهشتِ پرندگان
دریاچه پریشان در حدود ۱۵ کیلومتریِ کازرون (منطقهی حفاظتشدهی ارژن)، تالابِ بینالمللیِ ثبتشده در رامسر و زیستگاهِ پرندگانِ مهاجر؛ بازدید رایگان. از تالاب و پرندگان تا فاصله، بهترین زمان و نکات.
جاهای دیدنی شیراز
آبشار مارگون سپیدان؛ یکی از پرآبترین آبشارهای ایران
آبشار مارگون در شهرستان سپیدان (حدود ۱۳۰ کیلومتری شیراز)، یکی از پرآبترین و زیباترین آبشارهای ایران با ارتفاعِ حدود ۷۰ و پهنای حدود ۱۰۰ متر که از دلِ صخره میجوشد؛ بازدید رایگان. از آبشار و فاصله تا بهترین زمان و نکات.