عمارت دیوانخانه قوام ملکی شیراز؛ بنای قاجاری کنار ارگ کریمخان + آدرس و بازدید
عمارت دیوانخانه قوام ملکی یکی از بناهای تاریخیِ شیراز و از یادگارهای خاندان قوامه؛ عمارتی قاجاری در نزدیکیِ ارگ کریمخان که از آثار ملیِ ایرانه. این بنا بخشی از مجموعهی گستردهی قوام (همراه با نارنجستان و خانهی زینتالملک) به حساب میاد. تو این مطلب از زدفلای کامل میریم سراغش؛ از عمارت و تاریخچه تا آدرس، بازدید و نکات.
اطلاعات ضروری و مهم
| عنوان | اطلاعات |
|---|---|
| نام | عمارت دیوانخانه قوام ملکی |
| آدرس | شیراز، خیابان ۲۲ بهمن، جنبِ ارگ کریمخان |
| دورهی ساخت | دورهی قاجار |
| بانی | خاندان قوام |
| اهمیت | از آثار ملیِ ایران (ثبت ۱۳۵۴) |
| ارتباط | بخشی از مجموعهی تاریخیِ خاندان قوام |
| ورودی | بلیتدار / با هماهنگی |
| جاذبهی نزدیک | ارگ کریمخان، موزه پارس |
موقعیت روی نقشه و مسیریابی
موقعیتِ دقیقِ عمارت دیوانخانه قوام ملکی شیراز روی نقشه؛ با یه کلیک میتونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.
دیوانخانه قوام کجاست و چطوری بریم؟
عمارت دیوانخانه قوام ملکی در خیابان ۲۲ بهمن و جنبِ ارگ کریمخانِ شیراز قرار داره. دسترسی باهاش راحته و چون کنارِ ارگ و موزه پارسه، میتونی بازدیدش رو با اونها ترکیب کنی.
عمارتِ خاندان قوام
این عمارت یکی از بناهای متعلق به خاندان قوام (از خانوادههای سرشناس و بانفوذِ شیراز در دورهی قاجار) ـه. خاندان قوام مجموعهای از عمارتها و باغها (مثل نارنجستان و خانهی زینتالملک) در شیراز داشتن و این دیوانخانه یکی از اونهاست.
ارزشِ تاریخی
این بنا با معماریِ قاجاری و تزییناتش، در سال ۱۳۵۴ در فهرستِ آثار ملیِ ایران ثبت شد. بهخاطر موقعیتش کنارِ ارگ کریمخان، بخشی از بافتِ تاریخیِ مرکزِ شهره.
بهترین زمان بازدید
اواخر زمستان تا اوایل خرداد که هوای شیراز معتدله، بهترین فصله. چون وضعیتِ بازدید ممکنه متغیر باشه، بهتره قبلِ رفتن هماهنگ کنی.
دیوانخانه چه کارکردی داشت؟
دیوانخانه فضای رسیدگی به امور حکومتی و پذیرایی رسمی خاندان قوام بود، نه خانهی روزمرهی معمول. مقیاس تالار، جای شاهنشین و نحوهی ورود را با این کارکرد بخون. نام قوام هم به خاندان اشاره داره و نباید همهی اعضا را یک فرد فرض کرد.
دو شاهنشین را مقایسه کن
به نور، جهت، تزیین و ارتباط هر تالار با حیاط توجه کن. آینهکاری فقط برای درخشش نیست و فضا را بزرگتر و تشریفاتیتر نشان میده. فلاش نزن و به سطح آینه تکیه نده.
وضعیت دسترسی متغیره
ممکنه بنا دورههایی برای مرمت، کاربری اداری یا رویداد بسته باشه. قبل از مراجعه، امکان ورود به داخل را قطعی کن. دیدن نمای بیرونی با بازدید کامل فرق داره و نباید ساعت عمومی یک منبع قدیمی را تضمین دانست.
ارتباط با مجموعه زندیه و قاجار
قرارگرفتن بنا نزدیک ارگ کریمخان نباید باعث بشه آن را زندیه تصور کنی. دیوانخانه قوام به دورهی قاجار تعلق داره و بخشی از تحول مرکز حکومتی شیرازه. این تفاوت زمانی را در مسیر شهری دنبال کن.
مرمت را از اصالت جدا کن
تفاوت رنگ، گچ یا کف ممکنه نشانهی مداخلهی جدید باشه، اما قضاوت قطعی نیاز به گزارش مرمت داره. از راهنما بپرس کدام بخش تثبیت یا بازسازی شده. «نو به نظر رسیدن» دلیل جعلیبودن اثر نیست.
عکاسی در فضای کوچک
سهپایه و تجهیزات حجیم مسیر را میبندن و ممکنه مجوز بخوان. برای قاب متقارن صبر کن و از محدوده عبور نکن. چهرهی کارکنان یا رویداد خصوصی را بدون اجازه ثبت نکن.
زمان پیشنهادی
در صورت بازبودن داخل، ۴۵ تا ۹۰ دقیقه زمان کافیه. میتونی آن را با ارگ یا بازار وکیل ترکیب کنی، ولی ساعت هرکدام جداست. برای یک بنای بسته برنامهی جایگزین داشته باش.
دسترسی مرکز شهر
ترافیک و پارک در اطراف ارگ سنگینه. پیادهروی از ایستگاه یا تاکسی سادهتره. مسیر عبور امن را انتخاب کن و خودرو را جلوی ورودی تاریخی یا مسیر خدماتی متوقف نکن.
چند تا نکتهی کاربردی
- قبلِ رفتن وضعیتِ بازدید رو بپرس.
- بازدید رو با ارگ کریمخان و موزه پارس ترکیب کن.
- به معماریِ قاجاریِ عمارت دقت کن.
- ورودی بلیتدار/با هماهنگیه.
سفارشِ علیمحمدخان قوام بینِ ۱۲۵۷ تا ۱۲۶۷، دو تالار شاهنشین و آینهکاری
مجموعهی قوام (که عمارتِ دیوانخانه بخشِ بیرونیاشه) بین سالهای ۱۲۵۷ تا ۱۲۶۷ خورشیدی بهدستورِ «علیمحمدخان قوام» در دورهی قاجار ساخته شد. این عمارت در حقیقت بخشِ «بیرونی» (محلِ پذیراییِ مردانه و دیوانخانه) از مجموعهی قوامه و خانهی زینتالملک هم بخشِ «اندرونی»ش به حساب میآد. ساختمان دو طبقهست و شاملِ یه ایوانِ بزرگ، دو تالارِ شاهنشین، یه حوضِ بزرگ و یه حوضِ کوچک. در شاهنشین و تالارِ آینهی این بنا، یکی از زیباترین نمونههای هنرِ آینهکاریِ دورهی قاجار قابلِ مشاهدهست. در گوشهگوشهی این بنا تکنیکهای گوناگونِ هنرِ ایرانیِ سنتی بهصورتِ ترکیبی به کار رفته: گچبری، نقاشیِ سنتی، آینهکاری، آجرکاری، حجاری، معرقکاری و منبتکاری — یعنی یه دایرهالمعارفِ زندهی هنرِ معماریِ قاجار. بهخاطر اتصالِ زیرزمینی به خانهی زینتالملک، توصیه میشه هر دو بنا رو بهصورتِ یک بازدید برنامهریزی کنی.
پرسشهای متداول
عمارت دیوانخانه قوام شیراز کجاست؟
در خیابان ۲۲ بهمن، محلهی قوام، جنبِ ارگ کریمخان.
عمارت دیوانخانه چیست؟
عمارتی تاریخی (معروف به دیوانخانهی وکیل/کریمخان) که ریشه در طرحِ کریمخان زند دارد و بنای کنونیاش از دورهی قاجار است؛ در سالِ ۱۳۵۴ ثبتِ ملی شده.
چه چیزی در آن میبینیم؟
تالاری بزرگ با ستونهای چوبی و تزییناتِ نفیس شاملِ گچبری، مقرنس و نقاشیهای گلومرغ و حیوانی. بازدید بلیتدار/با هماهنگی است.
اعتبار تصویر شاخص: ویکیمدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 3.0.
نویسندهی سفر و گردشگری — نویسنده و سرپرست محتوای زِدفلای.
دیدن همهی نوشتهها ←هتلهای پیشنهادی شیراز
مقالههای مرتبط
جاهای دیدنی شیراز
مسیر پیادهگردی زندیه شیراز؛ ارگ، بازار، حمام و مسجد وکیل
راهنمای قدمبهقدم مسیر پیاده زندیه شیراز از ارگ کریمخان تا حمام و مسجد وکیل، چهارسوق بازار و سرای مشیر؛ همراه زمانبندی، نقشه، خرید و مسیرهای کوتاهتر.
جاهای دیدنی شیراز
دریاچه پریشان کازرون؛ تالابِ بینالمللی و بهشتِ پرندگان
دریاچه پریشان در حدود ۱۵ کیلومتریِ کازرون (منطقهی حفاظتشدهی ارژن)، تالابِ بینالمللیِ ثبتشده در رامسر و زیستگاهِ پرندگانِ مهاجر؛ بازدید رایگان. از تالاب و پرندگان تا فاصله، بهترین زمان و نکات.
جاهای دیدنی شیراز
آبشار مارگون سپیدان؛ یکی از پرآبترین آبشارهای ایران
آبشار مارگون در شهرستان سپیدان (حدود ۱۳۰ کیلومتری شیراز)، یکی از پرآبترین و زیباترین آبشارهای ایران با ارتفاعِ حدود ۷۰ و پهنای حدود ۱۰۰ متر که از دلِ صخره میجوشد؛ بازدید رایگان. از آبشار و فاصله تا بهترین زمان و نکات.