عمارت شاپوری شیراز؛ خانه‌-باغِ زیبای دوره‌ی پهلوی + آدرس، ساعت بازدید و نکات

عمارت شاپوری یکی از زیباترین خانه‌-باغ‌های دوره‌ی پهلوی در شیرازه؛ عمارتی مجلل که عبدالصاحب شاپوری، یکی از تجار بزرگِ شیراز، ساخت. معماریِ تلفیقیِ ایرانی-اروپایی، باغِ سرسبز و فضای کافه‌رستورانش، اون رو به مقصدی دل‌نشین تبدیل کرده. تو این مطلب از زدفلای کامل می‌ریم سراغش؛ از عمارت و باغ تا آدرس، ساعت بازدید و نکات.

اطلاعات کلی عمارت شاپوری

مشخصه	جزئیات
آدرس	شیراز، خیابان لطفعلی‌خان زند، خیابان انوری، تقاطع اهلی
ساعات کاری	۸ صبح تا ۱۲ شب
شماره ثبت ملی	۲۷۸۱ (ثبت شده در ۱۶ مهر ۱۳۷۹)
زیربنا	۸۴۰ متر مربع
مساحت باغ	۴۶۳۵ متر مربع
معمار	حاج ابوالقاسم مهندسی
مالکیت فعلی	بخش خصوصی (رستوران و کافه)
عنوان	اطلاعات
نام	عمارت (خانه‌-باغ) شاپوری
آدرس	شیراز، خیابان انوری، تقاطع اهلی (نزدیکِ خیابان کریم‌خان زند)
سال ساخت	سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ خورشیدی (دوره‌ی پهلوی)
بانی	عبدالصاحب شاپوری، از تجار بزرگِ شیراز
ویژگی شاخص	معماریِ تلفیقیِ ایرانی-اروپایی، باغِ سرسبز
امکانات	کافه و رستوران در باغ
ساعت بازدید	حدود ۸ صبح تا ۱۱ شب
ورودی	بلیت‌دار

ورودی عمارت برای بازدیدکننگانی که فقط قصد تماشا دارن هزینه‌ای داره. اگر از منوی رستوران یا کافه سفارش بدی، ورودی بدون هزینه اضافه می‌شه. قیمت‌ها سالانه تغییر می‌کنن و بهتره پیش از مراجعه از وضعیت روز مطمئن بشی.

تاریخچه عمارت شاپوری

عمارت شاپوری بین سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ هجری شمسی به سفارش عبدالصاحب شاپوری، از تاجران بزرگ کازرون، ساخته شد. طراحی و اجرای آن بر عهده استاد ابوالقاسم مهندسی، معمار شناخته‌شده شیرازی، بود.

خانواده شاپوری تا اوایل دهه هفتاد در این عمارت سکونت داشتند. پس از آن، بنا چند سال به صورت متروک رها شد تا اینکه در سال ۱۳۷۸ سازمان میراث فرهنگی استان فارس آن رو خریداری کرد. یک سال بعد، در ۱۶ مهر ۱۳۷۹، با شماره ثبت ۲۷۸۱ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. از سال ۱۳۸۷، بخش خصوصی مرمت بنا رو آغاز کرد و پس از بازسازی، عمارت به صورت کافه، رستوران و نمایشگاه صنایع‌دستی در اختیار عموم قرار گرفت.

معماری عمارت شاپوری

عمارت شاپوری یک ساختمان دو طبقه که در میان باغی با وسعت ۴۶۳۵ متر مربع ساخته شده. ویژگی اصلی این بنا استفاده از عناصریه که در معماری ایرانی آن دوره مرسوم نبوده، اما در معماری اروپایی جایگاه داشته‌اند.

ورودی و حیاط

ورود به عمارت با زاویه ۹۰ درجه نسبت به محور اصلی انجام می‌شه. در مرکز باغ، یک حوض پنج‌پر بزرگ قرار گرفته که فضای حیاط رو شکل می‌ده. در اطراف حیاط میزها و صندلی‌هایی برای کافه چیده شده و در بعضی روزها موسیقی زنده نیز اجرا می‌شه.

نمای خارجی

در نمای غربی عمارت، ستون‌های مدور و منقوش گچی با کاشی‌کاری‌هایی با طرح هخامنشی بر پیشانی ایوان فوقانی دیده می‌شه. این کاشی‌کاری‌ها شامل نقش انسان بالدار با رنگ‌های لاجوردی، زرد، قرمز و قهوه‌ای ‌ان. در مجموع ۱۴ ستون به‌صورت قرینه در اطراف بالکن قرار گرفته‌ان.

فضای داخلی

چند عنصر معماری عمارت شاپوری رو از بناهای هم‌دوره‌اش متمایز می‌کنه:

• راه‌پله مرکزی: در معماری ایرانی، پلکان معمولاً در حاشیه بنا قرار می‌گرفت. در عمارت شاپوری، راه‌پله در مرکز ساختمان و به صورت دوسویه ساخته شده که در آن دوره در بناهای ایرانی بی‌سابقه بود.
• بالکن: افزودن بالکن به بنا از دیگر نوآوری‌های معمار این عمارته که در معماری ایرانی جایگاهی نداشت.
• تخصیص عملکرد به اتاق‌ها: بر خلاف خانه‌های سنتی که اتاق‌ها چند منظوره بودن، در عمارت شاپوری هر اتاق کارکرد مشخصی داره.

طبقه بالای عمارت به رستوران و طبقه پایین به کافه اختصاص یافته.

بهترین زمان بازدید

عمارت شاپوری در تمام فصل‌ها بازه. بازدید در ساعات شب به دلیل نورپردازی بنا جذابیت بیشتری داره. پاییز و بهار به خاطر آب‌وهوای مناسب شیراز برای گردش در باغ راحت‌تره. اگر قصد داری از رستوران استفاده کنی، رزرو از قبل توصیه می‌شه چون در ساعات شلوغ ممکنه انتظار طولانی داشته باشی.

نحوه دسترسی به عمارت شاپوری

عمارت شاپوری در مرکز شیراز قرار گرفته و دسترسی به آن از بیشتر نقاط شهر آسانه.

• با مترو: نزدیک‌ترین ایستگاه مترو، ایستگاه زندیه که حدود ۵۵۰ متر با عمارت فاصله داره. از خط ۱ مترو شیراز می‌شه به این ایستگاه رسید.
• با اتوبوس: خط پایانه ولیعصر به پایانه نمازی رو بگیری و در ایستگاه چهارراه زند پیاده بشی. از آنجا با کمی پیاده‌روی از خیابان انوری به عمارت می‌رسید.
• با تاکسی: کافیه مقصد رو خیابان انوری شیراز یا عمارت شاپوری بگویید. محل بنا در شهر شناخته‌شده.
• با خودرو شخصی: از سمت چهارراه پارامونت یا سه‌راه نمازی در خیابان لطفعلی‌خان زند بری و وارد خیابان انوری بشی. عمارت در اواسط خیابان انوری و در سمت چپ قرار گرفته.

جاذبه‌های نزدیک

عمارت شاپوری در محدوده‌ای قرار گرفته که چند جاذبه مهم شیراز رو می‌شه در یک روز در برنامه گنجاند:

• ارگ کریم‌خان: حدود ۱۵ دقیقه پیاده
• موزه پارس (آرامگاه کریم‌خان زند): حدود ۳ دقیقه با خودرو، ۱۵ دقیقه پیاده
• حمام وکیل: حدود ۱۷ دقیقه پیاده
• بازار وکیل: کمتر از ۲۰ دقیقه پیاده
• خانه فروغ‌الملک: کمتر از ۲۰ دقیقه پیاده

نکات کاربردی پیش از رفتن

• عکاسی شخصی در محوطه آزاده. داخل عمارت هم می‌شه عکس گرفت.
• در داخل حیاط دکه‌ای برای عکاسی با لباس‌های سنتی دوره‌های مختلف وجود داره.
• اگر صرفاً قصد بازدید و گردش در باغ داری و از رستوران یا کافه استفاده نمی‌کنی، هزینه ورودی دریافت می‌شه.
• رستوران عمارت نسبتاً گران‌تر از میانگین رستوران‌های شیرازه؛ این رو در بودجه‌بندی خود در نظر بگیری.
• بازدید شبانه به خاطر نورپردازی نمای بیرونی توصیه می‌شه.
• پارکینگ اختصاصی در عمارت وجود نداره؛ اگر با خودرو می‌ری، در خیابان‌های اطراف پارک کنی.

هتل‌های نزدیک عمارت شاپوری

چند هتل با فاصله کمتر از ۱۰ دقیقه پیاده از عمارت قرار گرفتن:

• هتل ساسان
• هتل آریانا
• هتل کوثر
• هتل جام‌جم

سؤالات متداول

آیا برای ورود به عمارت شاپوری بلیط لازمه؟

اگر فقط قصد بازدید داشته باشی، بله، هزینه ورودی دریافت می‌شه. اما اگر برای صرف غذا یا نوشیدنی در رستوران یا کافه بری، ورودی جداگانه‌ای نیست.

ساعات کاری عمارت شاپوری چیست؟

عمارت هر روز از ساعت ۸ صبح تا ۱۲ شب بازه.

آیا می‌شه در عمارت شاپوری غذا خورد؟

بله. طبقه بالای عمارت رستوران و طبقه پایین کافه. در فضای باغ نیز میزهایی برای نشستن وجود داره.

نزدیک‌ترین ایستگاه مترو به عمارت شاپوری کجاست؟

ایستگاه مترو زندیه، حدود ۵۵۰ متر با عمارت فاصله داره و نزدیک‌ترین گزینه برای کسانیه که با مترو می‌آیند.

آیا عمارت شاپوری اثر ملیه؟

بله. این عمارت در ۱۶ مهر ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۲۷۸۱ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده.

عمارت شاپوری رو فقط از پشت میز کافه نبین

فعالیت کافه و رستوران بخشی از کاربری امروزه، اما ارزش اصلی بنا در ترکیب باغ، حوض، بالکن و پلکان بیرونیه. پیش از نشستن، یک دور کامل در مسیر مجاز بزن و نسبت عمارت با باغ رو ببین.

ساعت بازدید، امکان ورود به اتاق‌ها و رزرو رستوران ممکنه مستقل از هم باشن. اگه برای عکاسی حرفه‌ای یا مراسم می‌ری، مجوز و هزینه رو جداگانه هماهنگ کن.

جزئیات کاربردی برای برنامه‌ریزی

در شیراز (خیابان انوری)؛ حدودِ ۸ صبح تا ۲۳ بازه.

خانه‌ی باشکوهِ عبدالوهاب شاپوری (تاجرِ دوره‌ی پهلوی اول) به طراحیِ ابوالقاسم مهندس؛ بنای حدودِ ۸۰۰ متری در باغی حدودِ ۴۰۰۰ متری با آبنما و تلفیقِ معماریِ ایرانی و اروپایی.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 3.0.

مدیریت شلوغی و زمان‌بندی بازدید

ساعات ابتدایی فعالیت معمولاً برای دیدن جزئیات و عکاسی خلوت‌تره. آخر هفته و تعطیلات زمان بیشتری برای بلیت، پارک و ورود کنار بذار و ساعت روز رو قبل از حرکت دوباره بررسی کن.

خانه یا باغ رو چطور بخونیم؟

فقط دنبال قاب معروف نباش. محور ورود، حیاط، حوض، رابطه‌ی اتاق‌ها با باغ و تزیینات سقف و دیوارها کنار هم قصه‌ی بنا رو می‌سازن. اول یک دور کلی بزن و بعد برای جزئیات برگرد.

دسترسی بخش‌ها و زمان موردنیاز

همه بخش‌ها همیشه بازن؟

نه؛ مرمت، کاربری اداری یا نمایشگاه موقت می‌تونه دسترسی رو تغییر بده.

چقدر زمان لازم داریم؟

حدود یک تا دو ساعت؛ ترکیب با جاذبه‌های نزدیک زمان بیشتری می‌خواد.

چک‌لیست کوتاه قبل از رفتن به عمارت شاپوری شیراز

نشانی و ورودی رو ذخیره کن، ساعت و قیمت همون روز رو دوباره ببین و اگه شماره تماسی در جدول هست برای هماهنگی استفاده کن. تغییر ساعت، بلیت یا مسیر ورود طبیعیه و عدد قدیمی رو نباید قطعی فرض کرد.

کفش راحت، آب، شارژ گوشی و وسیله‌ی متناسب با فضا همراهت باشه. برای بنای مذهبی پوشش مناسب، برای محوطه باز ضدآفتاب و برای موزه رعایت قانون عکاسی رو جدی بگیر.

جمع‌بندی

عمارت شاپوری شیراز رو با توجه به شرایط همون روز و بدون عجله ببین. اطلاعات عملی رو پیش از حرکت دوباره بررسی کن و برای تغییر ساعت یا دسترسی یه برنامه‌ی جایگزین داشته باش.

شاپوری یک خانه‌ی قاجاری نیست

بنا در اوایل دوره‌ی پهلوی ساخته شده و طراحی ابوالقاسم مهندسی، تغییر نگاه به خانه و باغ را نشان می‌ده. بالکن، دسترسی‌ها و آزادی بیشتر در سازمان نما با الگوی بسته‌تر خانه‌های قاجاری فرق داره. این تفاوت را هنگام مقایسه با قوام یا زینت‌الملک ببین.

راه‌پله و بالکن را بخون

جای راه‌پله و نقش بالکن در نمای اصلی از ویژگی‌های مهم بناست. فقط از روبه‌رو عکس نگیر؛ حرکت از باغ به ورودی و ارتباط طبقه‌ها را دنبال کن. ورود به بخش بسته یا تکیه به نرده‌ی قدیمی برای زاویه‌ی بهتر مناسب نیست.

رستوران با موزه فرق داره

کاربری پذیرایی می‌تونه دسترسی بعضی فضاها را به رزرو، مراسم یا ساعت خدمات وابسته کنه. پیش از رفتن بپرس بازدید مستقل ممکنه یا نه و کدام اتاق‌ها بازن. نشستن برای غذا به معنی آزادی ورود به تمام عمارت نیست.

شب معماری را کامل نشان نمی‌ده

نورپردازی شب فضای دل‌نشینی می‌سازه، اما رنگ مصالح، جزئیات گچ‌بری و رابطه‌ی باغ با بنا در روز بهتر دیده می‌شن. اگر معماری هدفت اصلیه، پیش از غروب برس؛ برای تجربه‌ی کافه و نور شب زمان جدا بذار.