رفتن به محتوا
جاهای دیدنی تبریز

عمارت شهرداری تبریز (برج ساعت)؛ تاریخچه، معماری، موزه و بازدید

عمارت شهرداری تبریز (برج ساعت)؛ تاریخچه، معماری، موزه و بازدید

عمارت شهرداری تبریز یکی از نمادین‌ترین بناهای شهره؛ ساختمانی باشکوه با یه برجِ ساعتِ بلند که وسطِ میدانِ مرکزیِ شهر (میدان ساعت) قد علم کرده. این بنا که در دهه‌ی ۱۳۱۰ و با طراحیِ معماران ساخته شد، حالا بخشی‌ش به موزه‌ی شهرداری (اولین موزه‌ی شهرداریِ ایران) تبدیل شده. تو این مطلب از زدفلای کامل می‌ریم سراغش؛ از معماری و برج ساعت و موزه تا آدرس، بازدید و نکات.

اطلاعات ضروری و مهم

عنواناطلاعات
نامعمارت شهرداری تبریز (برج ساعت)
آدرستبریز، میدان ساعت، تقاطع خیابان امام خمینی و ارتش
سال ساخت۱۳۱۴ تا ۱۳۲۰ خورشیدی
سبکمعماریِ تلفیقیِ اروپایی، طراحیِ معمارانِ آلمانی و ارمنی
ویژگی شاخصبرجِ ساعتِ بلند (حدود ۳۰ متر)، پلانِ عقاب‌مانند
موزهاولین موزه‌ی شهر و شهرداریِ ایران
ساعت بازدیدحدود ۷:۳۰ تا ۱۷:۳۰
ورودی موزهبلیت‌دار

موقعیت روی نقشه و مسیریابی

موقعیتِ دقیقِ عمارت شهرداری تبریز روی نقشه؛ با یه کلیک می‌تونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.

عمارت شهرداری کجاست و چطوری بریم؟

عمارت شهرداری درست تو مرکز تبریز و در میدان ساعت (تقاطع خیابان امام خمینی و ارتش) قرار داره. دسترسی باهاش راحته و چون نمادِ مرکزِ شهره، حتماً تو گشتِ شهری‌ت می‌بینیش.

تاریخچه و معماری

این بنا بین سال‌های ۱۳۱۴ تا ۱۳۲۰ خورشیدی و زیر نظرِ معمارانِ آلمانی و یه معمار ارمنی ساخته شد. سبکِ معماریش تلفیقی از معماریِ اروپاییه و گفته می‌شه پلانِ ساختمان شبیه یه عقابِ در حال پروازه. شاخص‌ترین بخشش، برجِ ساعتِ بلندیه که از همه‌ی جهت‌ها دیده می‌شه.

موزه‌ی شهرداری

امروز بخشی از این عمارت به موزه‌ی شهرداری اختصاص داره که اولین موزه‌ی تخصصیِ شهر و شهرداری در ایرانه. اسناد، عکس‌ها و اشیای مربوط به تاریخِ مدیریتِ شهریِ تبریز این‌جا نگهداری می‌شن.

بهترین زمان بازدید

بهار و پاییز که هوای تبریز معتدله، بهترین فصله. ساعت بازدید حدود ۷:۳۰ تا ۱۷:۳۰ ست. غروب و شب، نمای بنا و میدان نورپردازیِ زیبایی داره.

یک بنای اداری از دوره‌ی پهلوی اول

عمارت در دوره‌ی نوسازی شهری تبریز ساخته شد و از ابتدا با مدیریت شهر پیوند داشت. نمای سنگی، برج مرکزی و نظم متقارن اون نشون می‌ده بنا قرار بوده هم اداره باشه و هم نشانه‌ای خوانا در مرکز شهر.

طرح کلی و روایتِ شکل عقاب

درباره‌ی پلان ساختمان معمولاً گفته می‌شه از بالا به عقابی با بال‌های باز شباهت داره. این تشبیه رو باید در نقشه یا نمای هوایی سنجید؛ از سطح میدان فقط حجم مرکزی، بال‌ها و برج ساعت دیده می‌شن.

برج ساعت و صدای زنگ

ساعت چهاروجهی برای دیده‌شدن از چند جهت طراحی شده و برج نقش نشانه‌ی شهری داره. کارکرد زنگ یا امکان دسترسی به بخش‌های بالایی می‌تونه با تعمیرات و برنامه‌ی اداری تغییر کنه؛ شنیده‌های قدیمی رو برنامه‌ی قطعی بازدید حساب نکن.

در موزه‌ی شهرداری دنبال چی بگردیم؟

اسناد، دوربین‌ها، تجهیزات آتش‌نشانی، فرش و اشیای مرتبط با مدیریت شهری می‌تونن روایت تبریز معاصر رو بسازن. تاریخ هر شیء رو با تاریخ خودِ عمارت یکی نگیر و برای بخش‌های کم‌برچسب از راهنما کمک بخواه.

هنوز یک ساختمان فعال اداریه

همه‌ی اتاق‌ها موزه یا فضای عمومی نیستند. جلسه، رویداد یا مسائل حفاظتی ممکنه مسیر رو محدود کنه؛ تابلوها و راهنمای نگهبان رو رعایت کن و وارد راهروهای اداری نشو.

بهترین جای عکس در میدان ساعت

برای ثبت کامل نما کمی از ساختمان فاصله بگیر، اما حواست به ترافیک و خط عابر باشه. صبح نور ملایم‌تری می‌ده و شب نورپردازی حال‌وهوای متفاوتی داره؛ وسط خیابون برای قاب متقارن توقف نکن.

مدت و برنامه‌ی بازدید

دیدن نما ۱۵ تا ۲۰ دقیقه و موزه، اگر باز باشه، حدود ۴۵ تا ۷۵ دقیقه زمان می‌خواد. پیش از رفتن ساعت موزه و محدودیت روزهای تعطیل رو استعلام کن.

عمارت رو در بافت مرکز شهر ببین

میدان ساعت نقطه‌ی مناسبی برای پیوند دادن این بنا با خیابان‌های مرکزی و دیدنی‌های اطرافه. بعد از دیدن نما می‌تونی مسیر پیاده رو به بازار یا ارگ رو ادامه بدی، اما فاصله و زمان رو روی نقشه بررسی کن. برای شناخت ساختمان فقط به برج نگاه نکن؛ سنگ‌کاری نما، ورودی‌ها، پنجره‌ها و نسبت بال‌های جانبی با حجم مرکزی تصویر کامل‌تری از معماری می‌ده.

چند تا نکته‌ی کاربردی

  • به برجِ ساعتِ نمادینِ بنا دقت کن.
  • به موزه‌ی شهرداریِ داخلش سر بزن.
  • شب برای دیدن نورپردازیِ میدان هم زیباست.
  • ورودی موزه بلیت‌داره؛ ساعت تا ۱۷:۳۰.

نقشه‌ای به‌شکلِ عقاب و نظارتِ مهندسانِ آلمانی

عمارتِ شهرداریِ تبریز یه بنای U-شکلِ سه‌طبقه با زیربنای ۶۵۰۰ مترمربعه؛ نمای بیرونیش از سنگِ تراش پوشیده شده. یه نکته‌ی شگفت‌انگیزِ معماری اینه که پلانِ کلیِ بنا از بالا شبیه به یه عقاب در حالِ پروازه؛ همین طرح‌بندی شباهتِ زیادی به بناهای آلمانِ پیش از جنگ جهانیِ دوم داره. ساختِ بنا در سال ۱۳۱۴ خورشیدی، در زمانِ شهرداریِ حاج عارف‌الملکِ جلیلی، و زیرِ نظرِ مهندسانِ آلمانی، روی زمینِ یه قبرستانِ متروکه در محله‌ی نوبر آغاز شد. ارتفاعِ برجِ ساعتِ بنا ۳۰٫۴ متره و در طول ۷۰ سالِ گذشته، هر ۱۵ دقیقه یک‌بار ناقوسش به صدا درمی‌آد.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 4.0.

هتل‌های پیشنهادی تبریز

همه ←

مقاله‌های مرتبط

همه ←