رفتن به محتوا
جاهای دیدنی ارومیه

مسجد سردار ارومیه؛ مسجد زیبای قاجاری + معماری، آدرس و بازدید

مسجد سردار ارومیه؛ مسجد زیبای قاجاری + معماری، آدرس و بازدید

مسجد سردار ارومیه یکی از زیباترین مسجدهای دوره‌ی قاجار در این شهره؛ یه مسجدِ آجریِ خوش‌تناسب با گنبد و مناره‌های زیبا که به‌خاطر آجرکاری و کاشی‌کاریِ ظریفش معروفه. این مسجد در نزدیکیِ بازار قرار داره و یکی از بناهای شاخصِ مذهبیِ شهره. تو این مطلب از زدفلای کامل می‌ریم سراغش؛ از تاریخچه و معماری تا آدرس، ساعت بازدید و نکته‌های کاربردی.

اطلاعات ضروری و مهم

عنواناطلاعات
ناممسجد سردار (مسجد حاج جلیل)
آدرسارومیه، نزدیک بازار، بافت تاریخی
دوره‌ی ساختدوره‌ی قاجار
ویژگی شاخصآجرکاری و کاشی‌کاریِ ظریف، گنبد و مناره
کاربریمسجد و مرکز مذهبی
ساعت بازدیدخارج از اوقات نماز (رایگان)
نزدیکیبازار و مسجد جامع
مدت زمان پیشنهادی بازدید۲۰ تا ۳۰ دقیقه

موقعیت روی نقشه و مسیریابی

موقعیتِ دقیقِ مسجد سردار ارومیه روی نقشه؛ با یه کلیک می‌تونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.

مسجد سردار کجاست و چطوری بریم؟

مسجد سردار در بافت تاریخیِ ارومیه و نزدیک بازار قرار داره. دسترسی باهاش راحته و می‌تونی بازدیدش رو با بازار و مسجد جامع ترکیب کنی.

یک بنای مذهبیِ قاجاری

مسجد سردار در دوره‌ی قاجار ساخته شد و یکی از مسجدهای شاخصِ ارومیه‌ست. این مسجد به‌خاطر تناسباتِ زیبا و تزییناتِ هنرمندانه‌اش، جایگاه خاصی در میراثِ معماریِ شهر داره. فضای آروم و معنویِ مسجد، اون رو به یه گوشه‌ی دل‌نشین تبدیل کرده.

معماری و تزیینات

مسجد سردار آجرکاریِ ظریف، گنبدِ خوش‌تناسب و کاشی‌کاریِ رنگارنگ داره. شبستان‌های ستون‌دار و تزییناتِ داخلی، فضای چشم‌نوازی ساختن. ترکیبِ آجر و کاشیِ فیروزه‌ای، نمای زیبایی به مسجد داده. این مسجد نمونه‌ای خوب از معماریِ مذهبیِ دوره‌ی قاجاره.

بهترین زمان بازدید

بهار و پاییز بهترین فصلن. صبح و عصر برای نور خوب و خلوتیِ بیشتر مناسبن. خارج از اوقات نماز برو و پوشش مناسب داشته باش.

چرا بهش مسجد ساعت می‌گویند؟

وجود ساعت روی سردر یا در نمای مجموعه باعث شده نام «مسجد ساعت» هم رایج بشه. ساعت ممکنه افزوده‌ی دوره‌ای بعد از ساخت اولیه باشه؛ اون را هم‌زمان با همه‌ی اجزای قاجاری فرض نکن.

بانی مسجد سردار

ساخت بنا به دوره‌ی قاجار و خاندان یا شخصیت‌های نظامی محلی نسبت داده می‌شه. عنوان «سردار» می‌تونه به بانی یا نام رایج مرتبط باشه. برای نام دقیق و تاریخ، کتیبه‌ی بنا از روایت شفاهی معتبرتره.

شبستان ستون‌دار

ستون‌ها سقف گسترده را نگه می‌دارن و صف‌های نماز را سامان می‌دن. نسبت دهانه‌ها و نورگیرها را ببین. وسط نماز میان ستون‌ها حرکت یا عکاسی نکن.

کاشی و آجر قاجاری

رنگ، نقش گیاهی و کتیبه کنار آجر ترکیب می‌شن. تفاوت رنگ ممکنه حاصل آفتاب یا مرمت باشه. لمس لعاب و تکیه‌دادن به دیوار آسیب را بیشتر می‌کنه.

مسجد فعال و حریم

کفش را محل مشخص بذار، پوشش مناسب داشته باش و تلفن را بی‌صدا کن. وارد حجره یا بخش بسته نشو و از نمازگزار بدون اجازه عکس نگیر.

مقایسه با مسجد جامع ارومیه

مسجد سردار قاجاری و مسجد جامع دارای لایه‌های کهن و محراب ایلخانیه. دیدن هر دو روند تغییر از گچ‌بری و آجر کهن به رنگ و تزیین قاجاری را نشون می‌ده.

مدت و مسیر

۴۵ تا ۶۰ دقیقه برای مسجد کافیه. بازار تاریخی و مسجد جامع نزدیک‌ترن و می‌شه در نیم‌روز دید. ساعت را خارج از نماز تنظیم کن.

پرسش‌های رایج

ورودی دارد؟

برای عبادت معمولاً نه؛ برنامه‌ی گردشگری ممکنه متفاوت باشه.

ساعت هنوز کار می‌کند؟

وضعیت فنی می‌تونه تغییر کنه؛ در محل بررسی کن.

عکاسی آزاد است؟

طبق مقررات روز و بدون مزاحمت برای نماز.

بهترین نور

نور مایل صبح و عصر برجستگی کاشی و آجر رو واضح‌تر می‌کنه، اما نماز و مراسم بر اولویت عکاسی مقدم‌اند. بدون فلاش و از نقطه‌ای که راه عبور رو نبنده عکس بگیر؛ برای عکاسی از افراد هم اجازه لازمه.

ساعت چه نقشی در هویت بنا دارد؟

ساعتِ نصب‌شده روی ورودی باعث شده مسجد در حافظه‌ی شهری با نام «مسجد ساعت» هم شناخته بشه. باید میان تاریخ ساخت مسجد و تاریخ نصب یا تعویض اجزای ساعت تفاوت گذاشت؛ همه‌ی آنچه امروز می‌بینیم الزاماً هم‌زمان ساخته نشده. از بیرون به تناسب قاب ساعت با کاشی‌ها و ورودی نگاه کن و درباره‌ی مرمت‌های انجام‌شده از متولی بپرس.

مسجد سردار را در یک مسیر قاجاری ببینیم

برای فهم بهتر، جزئیات مسجد سردار رو با مسجد جامع و بافت بازار مقایسه کن: اینجا رنگ و تزئین قاجاری پررنگ‌تره، درحالی‌که مسجد جامع لایه‌های قدیمی‌تر و محراب ایلخانی داره. بازدید هر دو کمک می‌کنه «مسجد تاریخی» رو یک سبک واحد تصور نکنی. پوشش مناسب همراه داشته باش، هنگام نماز بازدید رو کوتاه یا متوقف کن و به بخش‌های اختصاصی بدون اجازه وارد نشو.

نور صبح و عصر کاشی و آجر را بهتر نشون می‌ده. سه‌پایه را در ورودی یا مسیر نمازگزار قرار نده و فلاش داخل شبستان استفاده نکن.

چند تا نکته‌ی کاربردی

  • به آجرکاری و کاشی‌کاریِ مسجد دقت کن.
  • بازدید رو با بازار و مسجد جامع ترکیب کن.
  • خارج از اوقات نماز برو و پوشش مناسب داشته باش.
  • صبح برای فضای آروم‌تر بهتره.

مسجدِ ساعت با شبستانِ ۲۲ در ۱۸

یه نام‌گذاریِ کم‌تر گفته‌شده درباره‌ی این بنا اینه که اهالی به‌خاطرِ ساعتی که روی سردرش نصب شده، اون رو «مسجد ساعت» یا «ساعتلو» هم صدا می‌کنن. بانیِ بنا عبدالصمدخان، جدِ اعظیم‌السلطنه‌ی سردار بوده. مسجد دو شبستان داره: شبستانِ بزرگِ مستطیلی به طولِ ۲۲ و عرضِ ۱۸ متر روی ۱۲ ستون استوار شده، و شبستانِ کوچک‌تر در کنارِ اون قرار گرفته. کفِ دیوارهای شبستانِ بزرگ تا ارتفاعِ یک متر با کاشی‌های سبزِ مربعیِ ۲۰×۲۰ پوشیده شده و قاب‌های بالایی با کاشیِ هفت‌رنگ و نقشِ گل‌وبوته تزیین شده‌ان.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 4.0.

هتل‌های پیشنهادی ارومیه

همه ←

مقاله‌های مرتبط

همه ←
موزه تاریخ طبیعی ارومیه؛ از بزرگ‌ترین موزه‌های طبیعیِ ایران + آدرس، ساعت بازدید و نکات جاهای دیدنی ارومیه موزه تاریخ طبیعی ارومیه؛ از بزرگ‌ترین موزه‌های طبیعیِ ایران موزه تاریخ طبیعی ارومیه در فلکه آذربایجان (انتهای پارک ائللر باغی)، یکی از بزرگ‌ترین موزه‌های تاریخ طبیعیِ ایران با بخش‌های پستانداران، پرندگان، خزندگان و اکوسیستمِ آبی؛ ساعت ۸ تا ۲۰، بلیت‌دار. از بخش‌ها تا آدرس و نکات. موزه‌ی ارومیه؛ گنجینه‌ی تمدن‌های کهنِ آذربایجان + آثار، آدرس و ساعت بازدید جاهای دیدنی ارومیه موزه‌ی ارومیه؛ گنجینه‌ی تمدن‌های کهنِ آذربایجان موزه‌ی ارومیه با بیش از ۲۶ هزار شیءِ تاریخی، یکی از غنی‌ترین موزه‌های ایران با آثارِ تمدن‌های اورارتو و حسنلو؛ خیابان دانشکده، ساعت ۸–۱۷. از بخش‌ها و آثار تا آدرس و نکته‌های کاربردی. بازار تاریخی ارومیه؛ راهنمای خرید سوغات و صنایع‌دستی + آدرس و ساعت کاری جاهای دیدنی ارومیه بازار تاریخی ارومیه؛ راهنمای خرید سوغات و صنایع‌دستی بازار تاریخی ارومیه، یکی از قدیمی‌ترین بازارهای شمال‌غربِ ایران با راسته‌ها و سراهای صفوی و قاجاری، بهترین جا برای خرید عسل، کشمش و صنایع‌دستی. از راسته‌ها و سوغات تا آدرس، ساعت کاری و نکته‌های کاربردی.