رفتن به محتوا
جاهای دیدنی تبریز

مقبرةالشعرا تبریز؛ آرامگاه شاعران و استاد شهریار + آدرس و بازدید

مقبرةالشعرا تبریز؛ آرامگاه شاعران و استاد شهریار + آدرس و بازدید

مقبرةالشعرا یکی از کهن‌ترین و نمادین‌ترین آرامگاه‌های ادبیِ ایرانه؛ جایی در محله‌ی تاریخیِ سرخابِ تبریز که از قرن‌ها پیش، آرامگاهِ ده‌ها شاعر و عارفِ بزرگ بوده. امروز استاد شهریار، شاعر بلندآوازه‌ی معاصر، هم همین‌جا آرمیده. بنای فعلیِ آرامگاه با سازه‌ی مدرن و درهم‌تنیده‌ی بتنیش، یه نماد شهریه. تو این مطلب از زدفلای کامل می‌ریم سراغش؛ از تاریخچه و شهریار تا آدرس، بازدید و نکات.

اطلاعات ضروری و مهم

عنواناطلاعات
ناممقبرةالشعرا
آدرستبریز، محله‌ی سرخاب، خیابان ثقةالاسلام
مدفونانبیش از ۴۰۰ شاعر و عارف، از جمله استاد شهریار و خاقانی (منسوب)
بنای فعلیسازه‌ی مدرنِ بتنیِ درهم‌تنیده
اهمیتنمادِ ادبیِ تبریز
جاذبه‌ی نزدیکمحله‌ی تاریخیِ سرخاب
ساعت بازدیدحدود ۹ تا ۱۸
ورودیبلیت‌دار

مقبرةالشعرا کجاست و چطوری بریم؟

مقبرةالشعرا در محله‌ی تاریخیِ سرخابِ تبریز و در خیابان ثقةالاسلام قرار داره. دسترسی باهاش راحته و می‌تونی بازدیدش رو با گشت تو محله‌ی قدیمیِ سرخاب ترکیب کنی.

آرامگاهِ شاعران

این مکان از قرن‌ها پیش محل دفنِ شاعران و عارفان و دانشمندان بوده؛ گفته می‌شه بیش از ۴۰۰ شخصیتِ ادبی و علمی این‌جا آرمیدن. برخی منابع، شاعر بزرگِ قرن ششم، خاقانی شروانی، رو هم از مدفونانِ این‌جا می‌دونن.

آرامگاهِ استاد شهریار

محمدحسین بهجت تبریزی، متخلص به شهریار، شاعر نامدارِ معاصر و سراینده‌ی منظومه‌ی ماندگارِ «حیدربابایه سلام»، در سال ۱۳۶۷ درگذشت و همین‌جا به خاک سپرده شد. روزِ درگذشتِ او (۲۷ شهریور) در ایران «روز شعر و ادب فارسی» نام‌گذاری شده.

بهترین زمان بازدید

بهار و پاییز که هوای تبریز معتدله، بهترین فصله. ساعت بازدید حدود ۹ تا ۱۸ ست. بازدید از این‌جا برای علاقه‌مندان به ادبیات خاطره‌انگیزه.

مقبرةالشعرا یک قبرستانِ معمولی نیست

این نام به سنت دفن شاعران، عارفان و اهل فرهنگ در محدوده‌ی تاریخیِ سرخاب اشاره داره؛ همه‌ی قبرها امروز سنگ و نشانی مستقل و قابل‌مشاهده ندارند. بنای فعلی یادمانی جمعی روی حافظه‌ی ادبی این محله‌ست.

شهریار مشهورترین چهره‌ست، نه تنها شاعر

قبر محمدحسین شهریار معمولاً مرکز توجه بازدیدکننده‌هاست، اما ارزش مکان فقط به او محدود نمی‌شه. نام‌هایی که به این محدوده نسبت داده می‌شن از دوره‌های مختلف‌اند؛ فهرست و محل دقیق دفن همه‌ی اون‌ها درجه‌ی یکسانی از قطعیت نداره.

بنای مدرن چه چیزی رو روایت می‌کنه؟

قوس‌ها، شکست‌های هندسی و احجام درهم‌رفته تلاش می‌کنن شکوه و اندوه یک یادمان ادبی رو هم‌زمان منتقل کنند. از چند زاویه دور بنا بچرخ؛ فضای منفی میان قوس‌ها به اندازه‌ی توده‌های بتنی در شکل نهایی مهمه.

اعداد و انتساب‌ها رو با احتیاط بخون

عدد شاعران مدفون و حتی انتساب بعضی نام‌های کهن در منابع فرق داره. عبارت‌هایی مثل «بیش از ۴۰۰ شاعر» رو یک برآورد مشهور بدون، نه فهرستی که برای همه‌ی افراد سند و محل قبر یکسان ارائه بده.

آرامگاه، محل احترام و آیین هم هست

ممکنه خانواده‌ها، دوستداران شعر یا گروه‌های فرهنگی برای ادای احترام حاضر باشند. کنار مزارها آرام صحبت کن، روی سازه یا سنگ‌ها ننشین و برای فیلم‌برداری از مراسم اجازه بگیر.

موزه و توضیحات داخلی

اگر بخش نمایشگاهی باز باشه، نوشته‌ها و نسخه‌های مرتبط کمک می‌کنن مکان از یک سوژه‌ی عکس به روایت ادبی تبدیل بشه. برای خواندن توضیحات و شنیدن شعرها عجله نکن و وضعیت دسترسی بخش‌ها رو در ورودی بپرس.

زمان پیشنهادی

۴۵ تا ۷۵ دقیقه برای بنا، مزار شهریار و بخش‌های معرفی مناسبه. اون رو با موزه قاجار و محله‌ی سرخاب ترکیب کن، اما ساعت تعطیلی هر مجموعه رو جدا بررسی کن.

پیش از رفتن یک شعر انتخاب کن

خواندن چند بیت از شهریار، خاقانی یا شاعران مرتبط باعث می‌شه بازدید فقط به ثبت عکس از سازه محدود نشه. داخل مجموعه نام‌ها رو با دوره‌ی زندگی و زبان شعرشون مقایسه کن؛ ادبیات تبریز فقط فارسی نیست و سنت آذری و ترکی هم بخشی از هویت فرهنگی شهره. اگر انتساب تاریخی محل دفن برات مهمه، توضیح موزه رو با منبع پژوهشی معتبر تطبیق بده.

چند تا نکته‌ی کاربردی

  • به آرامگاهِ استاد شهریار سر بزن.
  • به معماریِ مدرن و خاصِ بنا دقت کن.
  • بازدید رو با محله‌ی تاریخیِ سرخاب ترکیب کن.
  • ورودی بلیت‌داره؛ ساعت تا ۱۸.

مسابقه‌ی طراحیِ یادبود و طرحِ غلامرضا فرزان‌مهر

قبرستانِ سرخاب، که در گذشته با نام‌های «حظیره‌الشعراء» و «حظیره‌القضاه» هم خوانده می‌شد، در زلزله‌های ۱۱۹۳ و ۱۱۹۴ هجری قمری به‌شدت آسیب دید و متروک شد. به همین خاطر در شهریورِ ۱۳۵۰ خورشیدی، روزنامه‌های اطلاعات و کیهان و مجله‌ی یغما با هم یه مسابقه‌ی طراحی برای ساخت بنای یادبود برگزار کردن و طرحِ «غلامرضا فرزان‌مهر» با هندسه‌ی مدرنش برنده شد. در این آرامگاه چهره‌های بزرگی به خاک سپرده شدن: اسدی طوسی، قطران تبریزی، مجیرالدین بیلقانی، خاقانی شروانی، ظهیرالدین فارابی، شاپور نیشاپوری، همام تبریزی و در نهایت سید محمدحسین شهریار.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 4.0.

هتل‌های پیشنهادی تبریز

همه ←

مقاله‌های مرتبط

همه ←