رفتن به محتوا
جاهای دیدنی تبریز

موزه قاجار تبریز (خانه امیرنظام گروسی)؛ تاریخچه، آدرس و بازدید

موزه قاجار تبریز (خانه امیرنظام گروسی)؛ تاریخچه، آدرس و بازدید

موزه قاجار تبریز در دلِ یکی از زیباترین خونه‌های تاریخیِ شهر، یعنی خانه‌ی امیرنظام گروسی، جا گرفته؛ خونه‌ای اعیانی از دوره‌ی قاجار در محله‌ی قدیمیِ ششگلان که حالا تنها موزه‌ی تخصصیِ دوره‌ی قاجار در ایرانه. این بنا با حیاط، اندرونی و بیرونی و تزییناتِ زیباش، فضای زندگیِ اعیانِ قاجار رو زنده می‌کنه. تو این مطلب از زدفلای کامل می‌ریم سراغش؛ از خانه و آثار تا آدرس، ساعت بازدید و نکات.

اطلاعات ضروری و مهم

عنواناطلاعات
نامموزه قاجار (خانه امیرنظام گروسی)
آدرستبریز، محله‌ی ششگلان، جنب بیمارستان کودکان
دوره‌ی ساختدوره‌ی قاجار
صاحب اصلیامیرنظام گروسی، رجلِ سیاسیِ قاجار
کاربری امروزموزه‌ی تخصصیِ دوره‌ی قاجار
بخش‌هااندرونی و بیرونی، حیاط، اتاق‌های موزه
ساعت بازدیدهمه‌روزه حدود ۹ تا ۱۸
ورودیبلیت‌دار

موقعیت روی نقشه و مسیریابی

موقعیتِ دقیقِ موزه قاجار تبریز روی نقشه؛ با یه کلیک می‌تونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.

موزه قاجار کجاست و چطوری بریم؟

موزه قاجار در محله‌ی تاریخیِ ششگلانِ تبریز و جنبِ بیمارستان کودکان قرار داره. دسترسی باهاش با ماشین راحته و می‌تونی بازدیدش رو با گشت تو بافتِ تاریخیِ شهر ترکیب کنی.

خانه‌ی امیرنظام گروسی

این خونه متعلق به امیرنظام گروسی، یکی از رجالِ بانفوذ و دیپلمات‌های دوره‌ی قاجار بود. بنا مثل خونه‌های اعیانیِ اون دوره، به دو بخشِ اندرونی (محل زندگیِ خانواده) و بیرونی (محل پذیرایی از مهمان‌ها) تقسیم می‌شه و حیاط و حوضِ زیبایی داره.

چی این‌جا می‌بینی؟

موزه مجموعه‌ای از اشیا، لباس‌ها، ظروف، سلاح‌ها و وسایلِ زندگیِ دوره‌ی قاجار رو نمایش می‌ده. فضاسازیِ اتاق‌ها هم سبکِ زندگیِ اون دوران رو بازسازی کرده. این موزه برای آشنایی با زندگیِ روزمره‌ی قاجاری جالبه.

بهترین زمان بازدید

بهار و پاییز که هوای تبریز معتدله، بهترین فصله. ساعت بازدید همه‌روزه حدود ۹ تا ۱۸ ست. صبح‌ها خلوت‌تره.

خانه‌ی امیرنظام و موزه‌ی قاجار یکی نیستند

خودِ بنا یک خانه‌ی اعیانیِ قاجاریه و نمایشگاه امروزی بعد از مرمت در اون شکل گرفته. پس موقع بازدید، تاریخ معماری خانه رو از تاریخ و کارکرد اشیای موزه جدا بخون؛ همه‌ی وسایل متعلق به صاحب اولیه‌ی خانه نیستند.

امیرنظام گروسی که بود؟

حسن‌علی‌خان گروسی، مشهور به امیرنظام، از رجال و دیپلمات‌های دوره‌ی قاجار بود. جایگاه اداری و سیاسیِ او کمک می‌کنه مقیاس و تشریفات خانه رو بهتر بفهمی؛ با این حال بنا در دوره‌های بعد هم مالک و کاربری‌های متفاوت داشته.

حیاط، بیرونی و اندرونی

سازمان خانه حول حیاط‌ها و تفکیک فضای پذیرایی، زندگی خصوصی و خدماتی شکل گرفته. ایوانِ ستون‌دار، حوض و باغچه فقط تزئین نیستند؛ نور، هوا و مسیر حرکت مهمان و ساکن رو هم تنظیم می‌کردند.

ارسی‌ها و تزئینات داخلی

ارسی‌های رنگی، گچ‌بری، آینه‌کاری و تناسب درها رو از نزدیک ببین. نور در ساعت‌های مختلف ظاهر اتاق رو عوض می‌کنه، اما برای عکس بهتر شیشه و تزئینات رو لمس نکن و فلاش رو خاموش نگه دار.

تالارهای موضوعی موزه

آثار معمولاً در بخش‌هایی مثل سکه، بافته، ظروف، سلاح، موسیقی و رجال معرفی می‌شن. برچسب هر شیء رو بخون؛ تاریخ ساخت، محل کشف یا اهدا و تعلق احتمالی اون به شخصیت‌ها از خودِ ظاهر مهم‌تره.

زیرزمین و معماریِ سازگار با فصل

فضاهای پایین‌تر، دیوارهای ضخیم و ارتباط با حیاط به تعدیل دما کمک می‌کردند. اختلاف سطح و پله‌ها بخشی از تجربه‌ی بناست، اما می‌تونه برای سالمندان یا ویلچر چالش ایجاد کنه؛ قبل از رفتن درباره‌ی مسیر قابل‌دسترس بپرس.

زمان مناسب برای بازدید

برای دیدن خودِ خانه و خواندن بخش‌های اصلی موزه ۶۰ تا ۹۰ دقیقه کنار بذار. ساعت فروش بلیت و تعطیلی مناسبتی ممکنه تغییر کنه؛ همون روز از مجموعه استعلام بگیر.

مسیر پیشنهادی داخل خانه

از حیاط، تقارن نما و انعکاس ایوان در حوض شروع کن، بعد اتاق‌ها و ویترین‌ها رو به ترتیب برو تا ارتباط فضای معماری با آثار گم نشه. در پایان، زیرزمین رو با اتاق‌های رو به حیاط مقایسه کن: اختلاف دما، نور و ارتفاع سقف بخشی از پاسخ معماری به فصل‌هاست. اگر فقط برای عکاسی توقف کنی، روایت اشیا و زندگی شهری قاجار از دست می‌ره.

چند تا نکته‌ی کاربردی

  • به تفکیکِ اندرونی و بیرونیِ خونه دقت کن.
  • بازدید رو با بافتِ تاریخیِ ششگلان ترکیب کن.
  • این تنها موزه‌ی تخصصیِ قاجار در ایرانه.
  • ورودی بلیت‌داره؛ ساعت تا ۱۸.

زیربنای ۱۵۰۰ متری و ۱۲ تالارِ تخصصی

عمارتِ امیرنظامِ گروسی در دو طبقه و با زیربنای ۱۵۰۰ مترمربع ساخته شده و دو حیاطِ اندرونی و بیرونی داره. عناصرِ ممتازِ معماریِ قاجار همگی توش حاضرن: گچ‌بریِ نما، آیینه‌کاریِ تالارها، ستون‌های استوارِ ایوان، پنجره‌های مشبکِ الوان، حوضخانه‌ی زیرزمین و آجرکاریِ سقف. موزه در طبقه‌ی اول هفت تالار (سکه، بافته، چینی، آبگینه، موسیقی، خاتم و فلزات) و در طبقه‌ی دوم پنج تالار (سنگ، اسلحه، رجال و فرامین، معماری و شهرسازی) داره. بنا در ۳۱ تیرِ ۱۳۷۵ توسط میراث فرهنگی خریداری و با شماره‌ی ۱۷۴۹ در فهرستِ آثار ملی ثبت شد.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 4.0.

هتل‌های پیشنهادی تبریز

همه ←

مقاله‌های مرتبط

همه ←