چهارطاقی بازه هوره مشهد یک سازه سنگی بسیار دیدنی؛ آدرس+ اطلاعات 

چهارطاقی بازه هوره مشهد از قدیمی‌ترین بناهای چهارطاقی ایران است. این سازه سنگی در جنوب روستای رباط سفید قرار دارد و در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. در ادامه این مطلب از زدفلای همراه ما باشید

اطلاعات ضروری و مهم

چهارطاقی بازه هوره مشهد کجاست؟

چهارطاقی بازه هوره مشهد در بخش احمدآباد و در جنوب روستای رباط سفید قرار دارد. این بنا در مسیر تاریخی مشهد به تربت حیدریه واقع شده است.

موقعیت آن در نزدیکی تنگه‌ای قرار دارد که در گذشته محل عبور کاروان‌های مسیر جنوب خراسان، سیستان و بلوچستان و کرمان بوده است.

معرفی چهارطاقی بازه هوره مشهد

چهارطاقی بازه هوره مشهد از کهن‌ترین نمونه‌های معماری چهارطاقی در ایران است. برخی پژوهشگران آن را مربوط به دوره اشکانی می‌دانند و برخی ویژگی‌های آن را ساسانی معرفی کرده‌اند.

این بنا در سال ۱۳۱۰ با شماره ۳۹ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و از نخستین آثار تاریخی ثبت‌شده در استان خراسان رضوی محسوب می‌شود.

کاربری چهارطاقی بازه هوره مشهد

درباره کاربری چهارطاقی بازه هوره مشهد چند نظریه وجود دارد.

نظریه نخست آن را آتشکده دوره ساسانی معرفی می‌کند. در بررسی‌های باستان‌شناسی نشانه‌ای قطعی از آتشدان یا پایه مجمر یافت نشده است.

نظریه دیگر آن را بخشی از یک مجموعه معماری بزرگ‌تر می‌داند. بقایای بناهای اطراف نشان می‌دهد که چهارطاقی ممکن است هسته مرکزی یک مجموعه تالارمانند بوده باشد.

برخی پژوهشگران احتمال کاربری نجومی یا نگهبانی جاده را مطرح کرده‌اند. کشف سفال‌های ساسانی در اطراف بنا نشان می‌دهد که در دوره ساسانی مورد استفاده بوده است.

معماری چهارطاقی بازه هوره مشهد

پلان بنا مربع است. چهار جرز در چهار گوشه قرار دارد و چهار قوس آن‌ها را به یکدیگر متصل می‌کند.

گنبد بر روی قوس‌ها قرار گرفته است. سه درگاه بلند و عریض در اضلاع بنا دیده می‌شود و ورودی اصلی در ضلع غربی قرار دارد.

در بخش فوقانی پلان مربع، چوب‌هایی در کنج‌ها نصب شده‌اند که به‌عنوان عناصر اولیه برای ایجاد گوشواره گنبد شناخته می‌شوند.

بنا روی شالوده رسی ساخته شده و با وجود نداشتن زیرسازی گسترده، پس از حدود ۱۷۰۰ سال پابرجا مانده است.

در اطراف آن بقایای قلعه‌هایی با نام‌های قلعه دختر و قلعه پسر دیده می‌شود.

جمع‌بندی

چهارطاقی بازه هوره مشهد در ۷۰ کیلومتری جنوب مشهد و در روستای رباط سفید قرار دارد. این سازه سنگی با قدمت حدود ۱۷۰۰ سال، از کهن‌ترین چهارطاقی‌های ایران محسوب می‌شود.

کاربری دقیق آن مشخص نیست و نظریه‌های آتشکده، تالار مرکزی، کاربری نجومی و نگهبانی جاده مطرح شده است. بنا در سال ۱۳۱۰ با شماره ۳۹ ثبت ملی شده و بازدید از آن رایگان است.