خانه تاریخی پریشانی مشهد را بشناسید! آدرس + اطلاعات

خانه تاریخی پریشانی مشهد از بناهای دوره قاجار و اوایل پهلوی در محله نوغان است. این خانه در سال ۱۳۸۴ با شماره ۱۲۰۶۶ در فهرست آثار ملی ثبت شده است. در ادامه این مطلب از زدفلای همراه ما باشید.

اطلاعات ضروری و مهم

خانه تاریخی پریشانی مشهد کجاست؟

خانه تاریخی پریشانی مشهد در محله نوغان و در کوچه نوغان ۶ قرار دارد. این محدوده از بافت قدیمی شهر مشهد محسوب می‌شود.

خانه در محدوده طرح شارستان قرار داشته و با تغییر مسیر طرح، از تخریب کامل جلوگیری شده است.

تاریخچه خانه تاریخی پریشانی مشهد

این بنا پیش از تملک شهرداری متعلق به آقای موسوی بوده است. ایشان پس از خرید خانه از آقای نعیمی، نام خانه را به نام همسر خود خانم پریشانی ثبت کردند و از آن زمان با نام خانه پریشانی شناخته شد.

بر اساس کتیبه سردر، قدمت بنا نزدیک به یک قرن اعلام شده است. تا چند سال پیش این خانه همچنان محل سکونت مالکان بوده است.

ویژگی‌های معماری خانه تاریخی پریشانی مشهد

پلان خانه در سه طبقه طراحی شده است. شامل زیرزمین، همکف و طبقه اول.

ورود به طبقه همکف از طریق حیاط انجام می‌شود. پس از عبور از دالانی باریک و پلکان قدیمی به طبقه اول دسترسی وجود دارد. راه‌پله‌ای در همان دالان به زیرزمین هدایت می‌کند.

هشتی ورودی مطابق اصول معماری ایرانی اسلامی طراحی شده است. این فضا برای توقف کوتاه و تفکیک مسیرهای حرکتی استفاده می‌شده است.

در طبقه همکف و اول پنج اتاق بزرگ وجود دارد. بخش باقی‌مانده بنا شامل ضلع شمالی و زمستان‌نشین است که رو به حیاط قرار دارد. ضلع جنوبی یا آفتابگیر تخریب شده و بنای جدید جایگزین آن شده است.

ایوان طبقه اول دارای سه قوس نیم‌دایره‌ای بر روی دو ستون است. سقف ایوان تیرپوش بوده و در بخش‌هایی تیرهای چوبی نمایان است. حجم گسترده آجرکاری در نمای بنا از ویژگی‌های اصلی آن است.

تزیینات خانه تاریخی پریشانی مشهد

سردر بنا ترکیبی از آجرهای نقش‌دار و کاشی‌های نره و دندان‌موشی فیروزه‌ای است. این ترکیب در بدنه و رخ‌بام نیز دیده می‌شود.

در بالاترین بخش نما دو کتیبه کاشی‌کاری وجود دارد که هر دو مزین به آیه «انا فتحنا لک فتحا مبینا» هستند. رخ‌بام آجری نقش حفاظتی در برابر باد و باران داشته است.

ستون‌های ایوان با آجرهای ریز منقوش به ستاره‌های پنج‌پر تزیین شده‌اند. نرده‌های چوبی و تیرک‌های چوبی سقف از عناصر باقی‌مانده معماری سنتی هستند.

در طبقه مجاور حیاط ستون‌های گرد با کنده‌کاری دیده می‌شود. این ستون‌ها نقش سازه‌ای در پایداری بنا داشته‌اند.

وضعیت فعلی خانه تاریخی پریشانی مشهد

خانه تاریخی پریشانی مشهد در محدوده پیاده‌راه‌سازی طرح شارستان قرار داشت و احتمال تخریب آن وجود داشت. با تغییر در طرح، بنا حفظ شد.

شهرداری منطقه ثامن این خانه را خریداری کرده است. برنامه مرمت و احیای بنا برای حفظ هویت تاریخی آن در دستور کار قرار دارد.

جمع‌بندی

خانه تاریخی پریشانی مشهد بنای قاجاری با قدمت نزدیک به یک قرن در محله نوغان است که با شماره ۱۲۰۶۶ در سال ۱۳۸۴ ثبت ملی شده است. بنا شامل سه طبقه، هشتی، ایوان با قوس‌های نیم‌دایره و تزیینات گسترده آجر و کاشی است.

ضلع جنوبی تخریب شده اما بخش شمالی و زمستان‌نشین باقی مانده است. این خانه توسط شهرداری منطقه ثامن خریداری شده و در مسیر مرمت و احیا قرار دارد.