رفتن به محتوا
جاهای دیدنی همدان

شیر سنگی همدان؛ کهن‌ترین نمادِ شهر و افسانه‌هایش + آدرس و بازدید

شیر سنگی همدان؛ کهن‌ترین نمادِ شهر و افسانه‌هایش + آدرس و بازدید

شیر سنگی همدان یکی از کهن‌ترین و نمادین‌ترین یادگارهای شهره؛ یه مجسمه‌ی سنگیِ بزرگ از یه شیر که قدمتش به دوران اشکانی (یا حتی پیش از اون) برمی‌گرده. این شیر که زمانی نگهبانِ یکی از دروازه‌های شهرِ باستانیِ همدان بود، حالا روی یه تپه قرار داره و یکی از نمادهای تاریخیِ شهره. تو این مطلب از زدفلای کامل می‌ریم سراغش؛ از تاریخچه و افسانه‌ها تا آدرس و نکته‌های کاربردی.

اطلاعات ضروری و مهم

عنواناطلاعات
نامشیر سنگی همدان
آدرسهمدان، میدان شیر سنگی، تپه‌ی مصلی
قدمتدوران اشکانی (و احتمالاً کهن‌تر)
کاربری اصلینگهبانِ دروازه‌ی شهرِ باستانی
جنسسنگ
ویژگیاز کهن‌ترین مجسمه‌های سنگیِ ایران
ورودیرایگان (محوطه‌ی باز)
مدت زمان پیشنهادی بازدید۲۰ دقیقه

موقعیت روی نقشه و مسیریابی

موقعیتِ دقیقِ شیر سنگی همدان روی نقشه؛ با یه کلیک می‌تونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.

شیر سنگی کجاست و چطوری بریم؟

شیر سنگی روی تپه‌ای در محدوده‌ی میدان شیر سنگیِ همدان قرار داره. دسترسی باهاش راحته و چون یه نمادِ شهریه، مسیرش مشخصه. بازدید کوتاهه و می‌تونی با گشت تو شهر ترکیبش کنی.

تاریخچه‌ی شیر سنگی

این مجسمه یکی از کهن‌ترین آثار سنگیِ ایرانه. خیلی‌ها قدمتش رو به دوران اشکانی نسبت می‌دن و بعضی معتقدن حتی قدیمی‌تره. گفته می‌شه این شیر زمانی جفت داشته و این دو شیر، نگهبانِ یکی از دروازه‌های شهرِ باستانیِ همدان (دروازه‌ی شیر) بودن.

افسانه‌ها و باورهای مردمی

شیر سنگی در فرهنگِ مردمِ همدان جایگاه خاصی داره و باورها و افسانه‌های زیادی دورش شکل گرفته؛ از جمله اینکه این شیر، نگهبان و طلسمِ شهره. همین باورها، شیر سنگی رو به بخشی از هویتِ شهر تبدیل کرده.

بهترین زمان بازدید

بهار و پاییز که هوای همدان معتدله، بهترین فصله. عصرها برای بازدید و عکاسی مناسبن. بازدید کوتاهه.

شیر سنگی احتمالاً بخشی از یک بنای بزرگ‌تر بود

پیکره‌ی تنها رو نباید از زمینه‌ی باستانی جدا کرد؛ درباره‌ی جفت بودن و محل اولیه روایت‌هایی وجود داره. فرضیه رو قطعی ننویس و به شواهد باستان‌شناسی تکیه کن.

تاریخ‌گذاری دقیق آسان نیست

نسبت دادن اثر به دوره‌ی ماد، هخامنشی، اشکانی یا اسکندر در روایت‌ها متفاوته. عنوان «کهن‌ترین نماد» فرهنگیه، اما تاریخ قطعی نیاز به منبع تخصصی داره.

افسانه‌های باروری

باورهای محلی درباره‌ی لمس یا روغن‌ریزی بخشی از تاریخ اجتماعی‌اند، اما این اعمال به سنگ آسیب می‌زنن. روایت رو نقل کن، نه اینکه انجامش رو توصیه کنی.

فرسایش سنگ

باران، آلودگی، لمس و مواد روغنی سطح رو خراب می‌کنن. روی مجسمه ننشین، چیزی نمال و از فاصله عکس بگیر. آسیب یا یادگاری‌نویسی رو گزارش کن.

محوطه‌ی تپه

اطراف اثر زمینه‌ی تاریخی داره و هر سنگی برای جابه‌جایی یا نشستن نیست. از مسیر مشخص برو و کودک رو روی پیکره نگذار.

بازدید کوتاه، مطالعه‌ی طولانی

۲۰ تا ۳۰ دقیقه برای دیدن اثر کافیه. پیش از رفتن چند تصویر تاریخی ببین تا تغییرات رو تشخیص بدی و با هگمتانه یا آرامگاه بوعلی در یک مسیر ترکیب کن.

شیر چگونه نماد شهر شد؟

ماندگاری پیکره در حافظه، نام میدان، افسانه‌ها و تصویرهای شهری از خود تاریخ ساخت فراتر رفته. نماد بودن رو می‌شه مستقل از اختلاف تاریخ‌گذاری توضیح داد. عکس‌های چند دهه‌ی گذشته رو مقایسه کن تا جای اثر، پایه و محیط اطراف رو ببینی و بفهمی حفاظت منظر شهری هم بخشی از حفاظت خود سنگه.

مرمت پیکره‌ی فرسوده

تصمیم درباره‌ی پر کردن شکستگی یا باقی گذاشتن اثر فرسایش ساده نیست. بازسازی زیاد می‌تونه شکل خیالی بسازه و مداخله‌ی کم ممکنه فرسایش رو ادامه بده. پوشش، پایه و هدایت آب اطراف باید بدون مخدوش کردن منظر طراحی بشن. گردشگر نباید با ریختن آب یا روغن «جزئیات» رو برای عکس پررنگ کند.

چند تا نکته‌ی کاربردی

  • بازدید کوتاهه؛ کنار جاذبه‌های دیگه برنامه‌ریزیش کن.
  • به قدمتِ کهنِ این اثرِ سنگی دقت کن.
  • از مردمِ محلی درباره‌ی افسانه‌هاش بپرس.
  • ورودی رایگانه.

یادبودی برای هفایستیون، سردارِ محبوبِ اسکندر؟

طبقِ یکی از روایت‌های تاریخیِ معتبر، شیرِ سنگیِ همدان در سالِ ۳۲۴ پیش از میلاد به دستورِ اسکندرِ مقدونی برای گرامی‌داشتِ خاطره‌ی دوست و سردارِ محبوبش «هفایستیون» تراشیده شد و در کنارِ یکی از دروازه‌های اصلیِ هگمتانه نصب شد — همون دروازه‌ای که به «بابُ‌الأسد» (دروازه‌ی شیر) معروف بود. روایتِ دیگه این تندیس رو به مادها یا اشکانیان نسبت می‌ده؛ تأییدش هم اینه که تابوتی از دوره‌ی اشکانی در همان تپه‌ای پیدا شده که شیرِ سنگی روی اون قرار داره. مردمِ شهر قرن‌ها این شیر رو نگهبانِ شهر و دافعِ بلا می‌دونستن.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 2.0.

هتل‌های پیشنهادی همدان

همه ←

مقاله‌های مرتبط

همه ←