قلعه پرتغالیهای هرمز؛ دژِ سرخِ ۵۰۰ ساله رو به خلیج فارس + آدرس و بازدید
قلعه پرتغالیهای هرمز یکی از مهمترین یادگارهای تاریخیِ جزیره و شاهدِ یه دورانِ پرماجراست؛ دژی سنگی به رنگِ سرخ که پرتغالیها در اوایل قرن شانزدهم میلادی ساختن تا بر تجارتِ خلیج فارس مسلط بشن. این قلعه رو به دریاست و حدود یک قرن بعد، با مقاومتِ ایرانیان آزاد شد. تو این مطلب از زدفلای کامل میریم سراغش؛ از تاریخچه و معماری تا آدرس، بازدید و نکات.
اطلاعات ضروری و مهم
| عنوان | اطلاعات |
|---|---|
| نام | قلعه پرتغالیهای هرمز |
| آدرس | جزیره هرمز، ضلع شمالیِ جزیره، حدود ۱ کیلومتری اسکلهی اصلی |
| سال ساخت | ۱۵۰۷ میلادی |
| بانی | آلفونسو آلبوکرک، دریاسالار پرتغالی |
| آزادسازی | سال ۱۶۲۲ میلادی بهدستِ امامقلیخان (دورهی شاهعباس صفوی) |
| ویژگی | دژِ سنگیِ سرخ، برجها، انبارها و کلیسا، رو به دریا |
| ساعت بازدید | حدود ۸ تا ۱۷ (بهار و تابستان تا ۱۹) |
| ورودی | رایگان |
موقعیت روی نقشه و مسیریابی
موقعیتِ دقیقِ جزیره هرمز روی نقشه؛ با یه کلیک میتونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.
قلعه پرتغالی کجاست و چطوری بریم؟
قلعه پرتغالیها در ضلع شمالیِ جزیره هرمز و حدود ۱ کیلومتریِ اسکلهی اصلی، رو به دریا قرار داره. دسترسی باهاش از اسکله راحته و معمولاً اولین جاذبهایه که موقع ورود به جزیره میبینی.
تاریخِ قلعه
این قلعه در سال ۱۵۰۷ میلادی به دستور آلفونسو آلبوکرک، دریاسالارِ پرتغالی، ساخته شد. پرتغالیها هرمز رو پایگاهِ خودشون برای کنترلِ تجارتِ خلیج فارس و اقیانوس هند کرده بودن. سرانجام در سال ۱۶۲۲ میلادی، بعد از حدود ۱۱۵ سال، با مقاومتِ ایرانیان و به فرماندهیِ امامقلیخان (در دورهی شاهعباس صفوی) قلعه آزاد شد.
معماریِ دژ
قلعه از سنگ و ساروج و به رنگِ سرخِ خاکِ هرمز ساخته شده. بقایای برجهای دیدهبانی، انبارها، آبانبار، کلیسا و دیوارهای دفاعی هنوز دیده میشن. قدم زدن لای این دیوارهای کهنهی رو به دریا، تاریخِ پرماجرای خلیج فارس رو زنده میکنه.
بهترین زمان بازدید
پاییز تا اوایل بهار که هوای جزیره معتدله، بهترین فصله. غروب که نور روی دیوارهای سرخ و دریا میافته، برای عکاسی فوقالعادهست. ساعت بازدید فصلیه.
پرتغالیها چرا در هرمز قلعه ساختند؟
در آغاز سدهی شانزدهم، کنترل تنگه و مسیر تجارت اقیانوس هند اهمیت راهبردی داشت. قلعه بخشی از شبکهی نظامی و تجاری پرتغال در منطقه بود، نه بنایی جدا از دریا. موقع بازدید به جای حفظ یک تاریخ، جایگاه دژ نسبت به ساحل، دید اون به مسیر کشتیها و ارتباط انبارها، آب و استحکامات رو بررسی کن.
قلعه فقط دیوار و توپ نیست
درون مجموعه فضاهایی برای سربازان، ذخیرهی آذوقه، آب و فعالیت مذهبی وجود داشته. مخزنهای آب در جزیرهای کمآب حیاتی بودند و دیوار ضخیم و برجها پاسخ به تهدید نظامی. هر فضای خالی رو با حدس قطعی نامگذاری نکن؛ تابلو و راهنمای محوطه برای تشخیص کاربری معتبرترند.
چرا رنگ دیوارها سرخه؟
مصالح بومی و خاک غنی از اکسید آهن در رنگ گرم سازه اثر دارن، اما همهی لکهها یا لایهها الزاماً «خون» یا داستان افسانهای نیستند. فرسایش نمک، باد و رطوبت دریایی سطح دیوار رو دائماً تغییر میده. لمس، کندن ملات و برداشتن سنگ این فرسایش رو تشدید میکنه.
بهترین مسیر داخل قلعه
اول یک دور کلی در حیاط بزن تا سازمان فضا رو بفهمی، بعد مخزنها، برجها و بخشهای مشرف به دریا رو ببین. برای بازدید دقیق ۶۰ تا ۹۰ دقیقه وقت بذار. کف ناهموار، پله و لبههای بدون حفاظ برای کالسکه، ویلچر و فرد دارای مشکل زانو محدودیت ایجاد میکنن؛ مسیر روز رو از نگهبان بپرس.
گرما و ایمنی در محوطه
سایه داخل قلعه محدوده و سنگها ظهر داغ میشن. صبح زود یا عصر برو، آب، کلاه و ضدآفتاب بردار و روی دیوار یا لبه برای عکس نایست. بعد از بارندگی سطوح لغزندهاند. پهپاد و عکاسی حرفهای ممکنه مجوز بخواد و ورود به بخش بسته حتی برای قاب بهتر قابل توجیه نیست.
قلعه را در داستان کامل هرمز ببینیم
بازدید رو با شهر تاریخی، ساحل و پدیدههای زمینشناسی جزیره ترکیب کن، ولی همه رو در چند ساعت فشرده نچین. قلعه تاریخ سیاسی و دریایی رو روایت میکنه و درهها تاریخ زمین رو؛ هرکدام زمان و شیوهی دیدن متفاوت دارن.
فتح هرمز پایان سادهی یک داستان نبود
خروج پرتغالیها در دورهی صفوی با همکاری نیروهای ایرانی و ناوگان انگلیسی رخ داد و توازن تجارت منطقه رو تغییر داد. روایت رو به نبردی یکروزه و قهرمان واحد خلاصه نکن؛ رقابت دریایی، منافع تجاری و سیاست صفوی در اون نقش داشتند. اگر راهنما از توپها و بقایای نظامی گفت، بپرس کدام شیء در محل اصلیه و کدام بعداً جابهجا یا برای نمایش قرار داده شده.
چند تا نکتهی کاربردی
- به برجها و دیوارهای دفاعیِ رو به دریا دقت کن.
- غروب برای عکاسی عالیه.
- کلاه و آب همراهت باشه؛ محوطه آفتابگیره.
- بازدید رایگانه؛ ساعت فصلیه.
۳۰ سال ساخت با سنگِ مرجانی
یه نکتهی کمتر گفتهشده دربارهی این دژ اینه که ساختش حدودِ سی سال طول کشید؛ علتِ اصلیِ این طولانیبودن، استفاده از سنگهای مرجانیِ خودِ جزیره بوده که تراش و جابهجاییشون نیاز به وقت و نیروی زیاد داشت. قلعه پلانی چهارضلعیِ نامنظم داره با مساحتِ حدودِ ۱۱ هزار مترمربع؛ دیوارهای دفاعیش تا ۳٫۵ متر قطر دارن و چهار برج در گوشههای قلعه به ارتفاعِ تقریبیِ ۱۲ متر بنا شدن. در دلِ قلعه، انبارِ اسلحه، آبانبارِ بزرگ، اتاقهای سربازخانه، زندان، کلیسا، مقرِ فرماندهی و یک تالار قرار داشتن.
اعتبار تصویر شاخص: ویکیمدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 3.0.
نویسندهی سفر و گردشگری — نویسنده و سرپرست محتوای زِدفلای.
دیدن همهی نوشتهها ←هتلهای پیشنهادی بندرعباس
مقالههای مرتبط
جاهای دیدنی بندرعباس
منطقهی حفاظتشدهی گنو بندرعباس؛ چشمهی آبگرم و ذخیرهگاهِ زیستکره
منطقهی حفاظتشدهی گنو در حدود ۳۰ تا ۳۷ کیلومتریِ شمالغربِ بندرعباس، ذخیرهگاهِ زیستکرهی یونسکو با کوهِ بلند و چشمهی آبگرمِ معدنی؛ بازدید رایگان. از چشمه و طبیعت تا فاصله و نکات.
جاهای دیدنی بندرعباس
بازار بندرعباس؛ راهنمای خرید سوغاتِ دریایی، ماهی و صنایعدستی
بازار بندرعباس (بازار قدیم و بازار ماهیفروشان)، بهترین جا برای خرید محصولاتِ دریایی تازه، ادویه، صنایعدستیِ جنوبی و سوغاتِ بندری؛ ورود رایگان. از راستهها و سوغات تا آدرس و نکات.
جاهای دیدنی بندرعباس
مسجد جامع دلگشا بندرعباس؛ کهنترین مسجد شهر رو به دریا
مسجد جامع دلگشا بندرعباس در بلوار ساحلی طالقانی (رو به دریا)، کهنترین مسجدِ شهر و مرکز نماز جمعهی اهل سنت با قدمتی بیش از ۲۵۰ سال؛ بازدید رایگان. از تاریخچه و معماری تا آدرس و نکات.