رفتن به محتوا
جاهای دیدنی قزوین

مسجد جامع عتیق قزوین؛ یکی از کهن‌ترین مسجدهای ایران + آدرس و بازدید

مسجد جامع عتیق قزوین؛ یکی از کهن‌ترین مسجدهای ایران + آدرس و بازدید

مسجد جامع عتیق قزوین یکی از کهن‌ترین و باشکوه‌ترین مسجدهای ایرانه؛ مسجدی که هسته‌اش به قرون نخستِ اسلامی برمی‌گرده و گنبدخانه‌ی آجریِ سلجوقیش از شاهکارهای معماریه. این مسجد محصولِ چندین دوره‌ی تاریخیه و یه گنجینه‌ی معماری به حساب میاد. تو این مطلب از زدفلای کامل می‌ریم سراغش؛ از تاریخچه و معماری تا آدرس، ساعت بازدید و نکته‌های کاربردی.

اطلاعات ضروری و مهم

عنواناطلاعات
ناممسجد جامع عتیق قزوین
آدرسقزوین، خیابان شهدا، بافت تاریخی
قدمتهسته‌ی کهن (قرون نخست)، گنبدخانه‌ی سلجوقی
ویژگی شاخصگنبدخانه‌ی آجریِ سلجوقی، شبستان‌های چنددوره‌ای
سبکمعماریِ چنددوره‌ای (سلجوقی، ایلخانی، صفوی)
ورودیرایگان (خارج از اوقات نماز)
نزدیکیبازار و بافت تاریخی
مدت زمان پیشنهادی بازدید۳۰ تا ۴۵ دقیقه

موقعیت روی نقشه و مسیریابی

موقعیتِ دقیقِ مسجد جامع عتیق قزوین روی نقشه؛ با یه کلیک می‌تونی از جایی که هستی بهش مسیریابی کنی.

مسجد جامع عتیق کجاست و چطوری بریم؟

مسجد جامع عتیق در بافت تاریخیِ قزوین و خیابان شهدا قرار داره. دسترسی باهاش راحته و می‌تونی بازدیدش رو با بازار و مسجد النبی ترکیب کنی.

یکی از کهن‌ترین مسجدهای ایران

مسجد جامع عتیق قزوین قدمتِ بسیار زیادی داره؛ گفته می‌شه هسته‌ی اولیه‌اش به قرون نخستِ اسلامی برمی‌گرده و حتی روی بنای کهن‌تری ساخته شده. این مسجد در طول قرن‌ها و دوره‌های سلجوقی، ایلخانی و صفوی گسترش پیدا کرده.

گنبدخانه‌ی سلجوقی

ارزشمندترین بخشِ مسجد، گنبدخانه‌ی آجریِ دوره‌ی سلجوقیه که با تناسبات و آجرکاریِ زیباش، یکی از نمونه‌های مهمِ معماریِ این دورانه. شبستان‌های ستون‌دار، ایوان‌ها و کاشی‌کاری‌های دوره‌های بعد هم به ارزشِ بنا اضافه کردن.

بهترین زمان بازدید

بهار و پاییز بهترین فصلن. صبح و عصر برای نور خوب و خلوتی مناسبن. خارج از اوقات نماز برو.

مسجد عتیق یک دوره‌ی واحد ندارد

هسته‌ها و تعمیرات از دوره‌های مختلف کنار هم قرار گرفتن. عبارت «از کهن‌ترین‌ها» به سابقه‌ی محل و لایه‌ها اشاره داره، نه اینکه همه‌ی نمای فعلی از نخستین سده‌ها دست‌نخورده مونده باشه.

مقصوره‌ی خمارتاش

گنبدخانه و کتیبه‌های اون از بخش‌های شاخص‌اند. نام بانی و تاریخ رو از متن معتبر بخون و تاریخ همین بخش رو به کل مسجد تعمیم نده. نور مایل خط و آجر رو بهتر نشون می‌ده.

آتشکده‌ی پیشین؛ ادعا یا قطعیت؟

در معرفی‌ها از بنای پیشااسلامی در محل سخن گفته می‌شه، اما شکل و گستره‌ی اون رو بدون شواهد قطعی بازسازی نکن. سابقه‌ی قدیمی مکان با باقی بودن یک ساختمان کامل زیر مسجد فرق داره.

حیاط و ایوان‌ها

لایه‌های معماری رو در اتصال دیوار، تفاوت مصالح و نسبت حیاط با شبستان ببین. همه‌ی تفاوت‌ها الزاماً تاریخی نیستند و بعضی نتیجه‌ی مرمت جدیدند.

حریم مسجد فعال

نماز و مراسم مقدم‌اند. پوشش مناسب داشته باش، کفش رو جای مشخص بذار و از نمازگزار بدون اجازه عکس نگیر. وارد شبستان بسته یا کارگاه مرمت نشو.

زمان بازدید

یک ساعت برای بازدید آرام مناسبه و با بازار قابل ترکیبه. ساعت ثابت موزه‌ای نداره؛ پیش از رفتن وضعیت رو بپرس. کف و آستانه برای ویلچر محدودیت دارن.

چطور لایه‌های مسجد را بخوانیم؟

از قدیمی‌ترین بخش معرفی‌شده شروع کن و به ترتیب به ایوان‌ها و تعمیرات بعدی برو. محل اتصال دیوار، اندازه‌ی آجر، شکل قوس و نوع کتیبه سرنخ‌اند، اما نتیجه‌گیری قطعی به مطالعه نیاز داره. یک راهنمای آگاه می‌تونه تفاوت سلجوقی، صفوی و قاجاری رو نشان بده. عکس هر جزئیات رو همراه با محلش ثبت کن تا بعداً بخش‌ها جابه‌جا نشوند.

چند تا نکته‌ی کاربردی

  • به گنبدخانه‌ی کهنِ سلجوقی دقت کن.
  • بازدید رو با بازار و مسجد النبی ترکیب کن.
  • خارج از اوقات نماز برو و پوشش مناسب داشته باش.
  • ورودی رایگانه.

طاقِ جعفری؛ سفارشِ وزیرِ ملکشاهِ سلجوقی

هسته‌ی اولیه‌ی مسجد به فرمانِ هارون‌الرشیدِ عباسی در سالِ ۱۹۲ هجریِ قمری بنا شد و طبقِ روایت‌های تاریخی، بنای نخستِ مسجد روی بقایای آتشکده‌ی دوره‌ی ساسانی شکل گرفت. شاخص‌ترین لایه‌ی معماری مسجد به دوره‌ی سلجوقی برمی‌گرده: در فاصله‌ی ۵۰۰ تا ۵۰۹ هجریِ قمری، در زمانِ سلطان ملکشاهِ سلجوقی، وزیرش امیرخمارتاش‌ بن عبدالله عمادی دستورِ ساختِ «مقصوره‌ی خمارتاشی» معروف به «طاقِ جعفری» رو در پشتِ ایوانِ جنوبی صادر کرد. در همین دوره، مدرسه، صحن، گنبدِ آجری، چاه‌خانه و خانقاه هم به ضلعِ جنوبی افزوده شدن. اثر در دیِ ۱۳۱۰ ثبت ملی شد.

اعتبار تصویر شاخص: ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 4.0.

هتل‌های پیشنهادی قزوین

همه ←

مقاله‌های مرتبط

همه ←