مقبره خواجه ربیع مشهد کجاست ؛ آدرس + اطلاعات 

مقبره خواجه ربیع مشهد از بناهای دوره صفویه در شمال غربی شهر مشهد است. این آرامگاه در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و از زیارتگاه‌های قدیمی منطقه محسوب می‌شود. در ادامه این مطلب از زدفلای همراه من باشید تا تمام اطلاعات آن را باهم بررسی کنیم.

اطلاعات ضروری و مهم

مقبره خواجه ربیع مشهد کجاست؟

مقبره خواجه ربیع مشهد در شمال غربی شهر و در انتهای بلوار خواجه ربیع قرار دارد. این مجموعه در باغی وسیع در کنار کشف‌رود واقع شده است.

نام قدیمی محدوده، حسین‌آباد خواجه ربیع است که از موقوفات این مزار محسوب می‌شود.

خواجه ربیع کیست؟

نام تاریخی او ربیع بن خثیم اسدی ثوری کوفی است. از طایفه بنی‌اسد و ساکن کوفه بود.

او از زاهدان صدر اسلام، از اصحاب پیامبر اسلام و از یاران حضرت علی (ع) در جنگ صفین بود. در اوایل خلافت حضرت علی (ع) امارت ری را بر عهده داشت. در نیمه دوم قرن اول هجری به خراسان مهاجرت کرد و بین سال‌های ۶۱ تا ۶۳ هجری قمری در نوغان وفات یافت.

تاریخچه ساخت مقبره خواجه ربیع مشهد

بنای فعلی مقبره بین سال‌های ۱۰۲۶ تا ۱۰۳۱ هجری قمری ساخته شد. دستور ساخت به امر شاه عباس صفوی و با سرپرستی میرزا افلغ انجام گرفت.

این آرامگاه در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شماره ۱۴۲ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. اداره باغ و مجموعه در دوره معاصر بر عهده آستان قدس رضوی است.

معماری مقبره خواجه ربیع مشهد

طرح بیرونی بنا هشت‌ضلعی و فضای داخلی چهارایوانی است. از انتهای ایوان‌های اضلاع بزرگ، راهروهایی به داخل باز می‌شود.

ویژگی‌های معماری بنا شامل موارد زیر است:

گنبد فیروزه‌ای با ارتفاع ۱۸ متر از کف
پوشش کامل گنبد با کاشی فیروزه‌ای
تزئینات داخلی با نقاشی‌های طلایی‌رنگ
چهار ورودی در پشت ایوان‌های اصلی
وجود شاه‌نشین‌ها در فضاهای داخلی
کتیبه‌های فیروزه‌ای با خط ثلث

کتیبه‌ها توسط علیرضا عباسی، خطاط دوره صفوی، نگارش شده‌اند. در این کتیبه‌ها دو تاریخ ۱۰۲۶ و ۱۰۳۱ هجری قمری درج شده است. متن کتیبه شامل آیه ۶۲ سوره یونس و بخش‌هایی از خطبه ۸۴ نهج‌البلاغه است.

روبروی ورودی باغ، آب‌انباری قرار دارد که ساخت آن به دوره شاه سلیمان صفوی نسبت داده می‌شود. این آب‌انبار توسط آقا محمد صادق، مستاجر موقوفه، مرمت شده است.

کاربری و وضعیت مجموعه

باغ خواجه ربیع یکی از قبرستان‌های مهم شهر مشهد محسوب می‌شود. این مکان طی چهارده قرن گذشته محل زیارت مسلمانان شیعه و سنی بوده است.

نقل شده است که بنای تاج محل هند با الهام از این مقبره ساخته شده است.

جمع‌بندی

مقبره خواجه ربیع مشهد بنایی صفوی ساخته‌شده بین سال‌های ۱۰۲۶ تا ۱۰۳۱ هجری قمری است. این آرامگاه با گنبد ۱۸ متری فیروزه‌ای و کتیبه‌های خط ثلث، در ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شماره ۱۴۲ ثبت ملی شده است. مجموعه در بلوار خواجه ربیع و در باغی کنار کشف‌رود قرار دارد و تحت مدیریت آستان قدس رضوی اداره می‌شود.